Wordt het VVD, CDA of Partij voor de Dieren die Utrecht aan een stabiele meerderheid helpt?
In dit artikel:
In Utrecht is de eerste politieke botsing in de nieuwe gemeenteraad zichtbaar geworden: GroenLinks–PvdA en D66 verschillen scherp van mening over welke derde partij bij een nieuw college moet aansluiten. GroenLinks–PvdA wil een links-gerichte meerpartijencoalitie met D66 en liefst de Partij voor de Dieren (PvdD); D66 ziet liever een combinatie met de VVD. Lilianne Ploumen begint morgen een verkenningsronde namens GroenLinks–PvdA om mogelijke coalities te onderzoeken en moet daarbij rekening houden met de voorkeuren in de raad.
Tijdens het duidingsdebat maakten partijen hun voorkeuren helder. GroenLinks–PvdA-fractievoorzitter Linda Voortman pleit voor voortzetting van de groene, sociale koers en wil D66 en de PvdD als basis, omdat dat samen een comfortabele meerderheid van 25 zetels oplevert; zonder de PvdD blijft de meerderheid maar één zetel. D66-leider Venita Dada–Anthoni noemt de keuze voor de PvdD eerder strategisch en wijst erop dat een samenwerking met de VVD logischer is in wijken als Leidsche Rijn en Vleuten–De Meern, waar D66 en VVD domineren.
Opvallend is dat VVD-fractievoorzitter Tess Meerding zich al heeft gedraaid ten opzichte van de campagnetijd, toen GroenLinks–PvdA nog werd uitgesloten, vooral vanwege verschil van mening over betaald parkeren. De VVD staat nu open voor gesprekken en zegt bereid te zijn verantwoordelijkheid te nemen in een brede coalitie. Mocht zowel VVD als PvdD afvallen, dan is het CDA onder lijsttrekker Bert van Steeg een voor de hand liggende derde partner; hij waarschuwt dat veel kleine partijen oppositie voeren bemoeilijken en pleit voor een stabieler college.
De PvdD (Maarten van Heuven) neemt de uitnodiging van GroenLinks–PvdA positief aan ondanks het verlies van een zetel. BIJ1 (Stevie Nolten) wil juist bewust in de oppositie blijven. UtrechtNu! (David Bosch) pleit voor een coalitie zonder GroenLinks–PvdA, en stelt een minderheidscollege van D66, VVD, CDA en DENK voor, met gedoogsteun van éénzitterspartijen.
Tot slot is er onduidelijkheid rond Utrecht Solidair en Paul Pessel. De partij won één zetel; Pessel, nummer twee op de lijst, verschijnt op sociale media als actief en zou commissielid willen worden, maar in een podcast zei hij dat zijn politieke carrière voorbij is. Partijleider Yvonne Hessel ontkent dat Pessel stopt; Pessel zelf reageert niet op vragen.
De verkenningsronde van Ploumen wordt daarmee cruciaal: de krappe zetelverhoudingen en uiteenlopende voorkeuren maken coalitievorming in Utrecht complex en politiek beladen.