Ook Woerden past beleid aan: bijna alle kinderen straks weer naar school

In dit artikel:

De gemeenten Woerden en Oudewater gaan nieuwe aanvragen voor vrijstelling van de leerplicht op grond van geloof of levensovertuiging toetsen aan de recente uitspraak van de Hoge Raad. Volgens die uitspraak is vrijstelling alleen mogelijk als er geen openbare school “in de buurt” is: voor basisscholen ligt die grens op zes kilometer, voor middelbare scholen op twintig kilometer. Gemeenten hanteren dat toetsingskader vanaf nu voor aanvragen in hun gemeente.

Op dit moment hebben 19 leerlingen in Woerden en Oudewater zo’n vrijstelling; die geldt telkens voor één schooljaar en ouders moeten ieder jaar vóór 1 juli opnieuw aanvragen. De uitspraak heeft elders in het land al directe gevolgen: Utrecht stopte tijdelijk met het behandelen van nieuwe aanvragen en Den Haag schrapte de vrijstelling voor 102 leerlingen, die na de zomer dus naar school moeten.

In Woerden en omliggende kernen bevinden zich meerdere openbare basisscholen en zelfs een openbare middelbare school; vrijwel alle inwoners van de bebouwde kom wonen binnen zes kilometer van een openbare basisschool. Alleen Teckop en De Meije liggen verder weg van Woerden zelf, maar ook daar zijn openbare basisscholen in naburige dorpen (Kockengen en Nieuwkoop) binnen bereik, zodat bewoners ook daar doorgaans geen beroep kunnen doen op vrijstelling.

De kwestie speelt tegen de achtergrond van groeiende bezorgdheid over thuisonderwijs: de Onderwijsinspectie heeft geen toezicht op het geleverde onderwijs, waardoor gemeenten en leerplichtambtenaren vragen hebben over de ontwikkeling en of er überhaupt onderwijs wordt gegeven. Aantallen vrijstellingen stegen sterk: van 705 in schooljaar 2015-2016 naar 2.860 vorig schooljaar. Juridisch perust deze regeling op artikel 5 sub b van de Leerplichtwet 1969, dat ouders vrijstelling kan geven wanneer alle bereikbare scholen tegen hun overtuiging ingaan, waardoor zij hun kinderen zelf (thuis) kunnen opvoeden vanuit hun levensbeschouwing.