Wie zijn overlastgevers in Utrechts park? 'Zij willen ook een zinvol leven'
In dit artikel:
In Park Oog in Al in Utrecht zitten regelmatig groepjes mensen die roken, drinken en harde muziek draaien. Dat leidt volgens de gemeente tot structurele overlast, vooral door geluid en zwerfvuil, maar bezoekers en buurtvrijwilligers ervaren de situatie genuanceerder. Vrijwilligers Ger van de Ven (65) en Chris Pearce (80) van Stichting Oog in Al werken dagelijks in de bloementuin en voeren vaak gesprekken met mensen die in het park samenkomen. Zij zien vooral een vaste kern van ongeveer twintig volwassenen (voornamelijk mannen, enkele vrouwen) uit verschillende landen, van wie de meesten een verblijfsvergunning hebben en geen onderdeel zijn van het nabijgelegen azc. Af en toe slapen enkelen in het park.
De gemeente signaleert twee soorten groepen: volwassenen en jongeren. De jongeren — vorig jaar soms tot honderd bij elkaar — zoeken een plek om elkaar te ontmoeten en drinken vaak alcohol; Ger en Chris zagen die grote jeugdgroepen dit jaar nog niet terug. De gemeente overweegt ingrepen zoals cameratoezicht, extra inzet van politie en boa's (buitengewoon opsporingsambtenaren), meer jongerenwerkers en het inschakelen van Jellinek voor verslavingszorg.
Ger en Chris pleiten vooral voor menselijk contact en langere termijnoplossingen: zij beginnen gesprekken met een groet, vragen naar herkomst en helpen met kleine klusjes in het park. Dat levert wederzijds respect op; sommige groepsleden corrigeren elkaar als er afval ligt en sommigen lopen zelfs rond met een afvalknijper. De vrijwilligers zien veel mensen met traumatische ervaringen en denken dat spanningen, gecombineerd met drank en drugs, bijdragen aan het ruwe gedrag en de onaangename sfeer die sommige bewoners als bedreigend ervaren. Zelf hebben zij geen geweld meegemaakt en merken vooral dat het gesprek de sfeer ontspant.
De vrijwilligers vinden snelle, op angst gebaseerde maatregelen contraproductief en geven de voorkeur aan begeleiding, opvang en re-integratie zodat mensen weer een plek in de maatschappij krijgen. Ze waarderen concrete gemeentelijke acties: recent werd bijvoorbeeld hulp geregeld voor een vrouw met een baby die bij een groep in het park zat. Volgens Ger en Chris zal camera’s ophangen weinig oplossen; contact leggen en hulp aanbieden doet meer. Kortom: naast handhaving is er volgens betrokken buurtgenoten vooral behoefte aan sociale aanpak en zorg op maat.