Wie was de rebelse feminist Belle van Zuylen?

In dit artikel:

In Slot Zuylen is tot eind januari een tentoonstelling te zien over Belle van Zuylen, de Utrechtse schrijfster en voorvechtster van vrouwenrechten. Haar leven en werk worden belicht naast dat van beeldhouwer Jean-Antoine Houdon, met onder meer bustes, brieven en schilderijen uit heel Europa.

Belle van Zuylen werd in 1740 als Isabelle Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken geboren in een adellijke familie. Ze woonde afwisselend op Slot Zuylen en aan de Kromme Nieuwegracht in Utrecht. Als meisje kreeg ze ongebruikelijk veel onderwijs, onder meer in Latijn, natuurkunde en wiskunde, maar studeren aan de universiteit was voor vrouwen niet toegestaan.

Ze verzette zich tegen de beperkte rol die haar stand en geslacht voorschreven. Op 22-jarige leeftijd publiceerde ze onder pseudoniem de Franstalige roman *Le Noble*, een kritische afrekening met de adel. Haar vader liet de oplage opkopen en vernietigen. Ook verzette ze zich tegen een huwelijk zonder ruimte voor haar zelfstandigheid en schrijverschap. Uiteindelijk trouwde ze met haar leraar Charles Emmanuel de Charrière en verhuisde naar Zwitserland.

Daar publiceerde ze romans en gedichten als Madame de Charrière, onderhield ze contact met filosofen als Voltaire en Rousseau en hield ze zich bezig met muziek en tekenen. Volgens Slot Zuylen-directeur Willem te Slaa was ze een vrijdenker en activist die streed voor gelijkheid en vrouwenrechten. Haar naam leeft voort in onder meer straatnamen, een prijs, een school en een park in Utrecht.