Bouwplannen? Kies eerst wie stroom krijgt

In dit artikel:

Gemeenten en provincies mogen niet bepalen welke projecten voorrang krijgen op een aansluiting op het elektriciteitsnet. Die taak ligt volgens Europese regels bij de onafhankelijke Autoriteit Consument en Markt (ACM). Daardoor kan een gemeente bijvoorbeeld niet kiezen tussen een ziekenhuis, woningbouwproject of datacenter.

De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert gemeenten wel om al bij het maken van ruimtelijke plannen te beoordelen of er voldoende netcapaciteit is. Als die ontbreekt, moeten politiek en bestuur vooraf keuzes maken over welke projecten wel en niet doorgaan. Volgens de ROB is dat nodig omdat Nederland dichtbevolkt is en ruimte, netcapaciteit en andere middelen schaars zijn. Gelderland heeft bijvoorbeeld berekend dat voor alle beleidsambities 1,8 keer de oppervlakte van de provincie nodig zou zijn.

De ROB verwijst naar Frankrijk, waar de overheid al jaren vooraf netcapaciteit reserveert voor bepaalde gebieden of doelen. Zo hoeft later niet te worden beslist wie voorrang krijgt. De urgentie is groot in Utrecht: na Amersfoort en Veenendaal is het stroomnet inmiddels in de hele provincie overbelast en geldt een aansluitstop. Provincie, gemeenten en netbeheerder Stedin willen die situatie aanpakken met onder meer gasgeneratoren, lager avondverbruik en slimmer gebruik van het net.