Vrouwen winnen in Utrecht: recordaantal voorkeursstemmen op een vrouw uitgebracht

In dit artikel:

In de provincie Utrecht hebben voorkeurstemmen geleid tot 46 vrouwen die een zetel in gemeenteraad veroveren. Dat betekent dat in Utrecht 55 procent van de stemmen naar vrouwelijke kandidaten ging — het hoogste aandeel van heel Nederland — aldus stichting Stem op een Vrouw. Directeur Devika Partiman wijst erop dat de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen laag is, maar dat kiezers die wel stemmen relatief vaak bewust voor vrouwen kiezen; landelijk ligt dat aandeel op 44,7 procent.

Voorkeurstemmen helpen vooral kandidaten die laag op de partijenlijst staan: in Utrecht komt 20 procent van de stemmen terecht bij vrouwen vanaf plek drie of lager. Tegelijkertijd zijn de verschillen binnen de provincie groot. Baarn heeft met 12 van de 21 zetels (57 procent) het hoogste aandeel vrouwen; Montfoort heeft straks slechts één vrouw tegen veertien mannen en scoort daarmee het laagst in Nederland. In zes kleinere gemeenten (Bunnik, Lopik, Montfoort, Renswoude, Veenendaal en Woudenberg) behaalden helemaal geen vrouwen via voorkeurstemmen een raadzetel.

Ook mannen profiteren van voorkeurstemmen: landelijk kregen 440 mannen via voorkeuren een plek, in Utrecht 26. Partiman trekt daaruit de conclusie dat kiezers vooral op inhoud stemmen en dat voorkeurstemmen een corrigerend effect hebben op de keuzes van partijen: “Wat politieke partijen laten liggen, lossen kiezers steeds vaker zelf op.” Landelijk leverden voorkeurstemmen 504 vrouwen op en verhoogden zij het aandeel vrouwen in de gemeenteraden van 32,7 naar 36,9 procent.