Verhogen vaccinatiegraad is kwestie van lange adem: 'Als iets onvoldoende werkt, passen we het aan'

In dit artikel:

De provincie Utrecht en de gemeente Utrecht zetten de wijkgerichte aanpak om de lage vaccinatiegraad te verhogen voort tot medio 2027. Het ministerie van Volksgezondheid stelt daarvoor opnieuw 730.000 euro beschikbaar; de gemeenteraad legt 110.000 euro bij. Vooral in Overvecht, Kanaleneiland en Hoograven ligt de vaccinatiegraad al langere tijd onder de 90 procent, waardoor infectieziekten zoals mazelen, kinkhoest en polio zich makkelijker kunnen verspreiden.

De aanpak wordt per wijk en doelgroep aangepast. Volgens onderzoek van GGD regio Utrecht verschillen de redenen om kinderen niet te laten vaccineren: sommige ouders wantrouwen de overheid, anderen hebben praktische problemen, twijfelen aan vaccinaties of zijn bang voor prikken. Daarom combineert de GGD vaccinatiemomenten met gesprekken en voorlichting op vertrouwde plekken. Verpleegkundigen en artsen zoeken samenwerking met scholen, verloskundigen, de jeugdgezondheidszorg en lokale sleutelpersonen, die helpen om verschillende gemeenschappen beter te bereiken.

Ouders kunnen tijdens koffieochtenden en andere bijeenkomsten vragen stellen aan artsen. Ook wordt onderzocht of middelbare scholieren en mbo-studenten op of nabij school een prik kunnen halen. Verloskundigenpraktijken moeten zwangeren en jonge ouders beter bereiken. De campagne Vacciwijzer, die van 19 mei tot en met 19 juni liep, verwees twijfelende en toekomstige ouders via sociale media en buitenreclame naar betrouwbare informatie en plekken voor persoonlijk advies. Jongeren van 16 en 17 jaar konden gemiste vaccinaties bovendien van oktober 2025 tot en met juni 2026 gratis inhalen. Gemiddeld werden daarbij ongeveer dertig jongeren per middag bereikt.

Het effect van de maatregelen is nog niet vast te stellen, omdat veel acties pas onlangs begonnen. De cijfers over 2025 zijn gemengd: de vaccinatiegraad onder jonge kinderen daalde licht, terwijl de deelname aan kinkhoestvaccinatie onder zwangeren en aan DKTP en BMR bij 9-jarigen toenam. Van de kinderen die in 2023 in Utrecht zijn geboren, was 84 procent volledig gevaccineerd; 88,7 procent had de DKTP-vaccinaties en 86,5 procent de BMR-vaccinatie gehad. Dat blijft onder de 90-procentgrens die belangrijk wordt gevonden voor bescherming tegen uitbraken, en ver onder de internationale streefwaarde van 95 procent voor mazelen. Utrecht verwacht in oktober nieuwe inzichten en wil de aanpak aanpassen als cijfers en gesprekken daar aanleiding toe geven. Vooralsnog zijn er geen uitbraken gemeld.