Van Rossum - 'Nachtelijke razzia geweest in onze omgeving...'

In dit artikel:

Eind 1942 dook de Amsterdammer Piet van Rossum jr. (1910-1982) onder nadat hij door de Duitse bezetter was opgeroepen voor de Arbeitseinsatz. Zijn onderduik bracht hem langs verschillende adressen: vanaf december 1942 verbleef hij bij familie Ten Bouwhuys aan de Willem Arntszkade in Utrecht, vanaf maart 1943 bij de familie Schutte in de Palmstraat en vanaf april op een boerderij in het Groningse Stedum. In augustus keerde hij terug naar Utrecht en in december naar zijn ouderlijk huis in Amsterdam.

Aantekeningen uit zijn agenda geven een beeld van de oorlogsomstandigheden en zijn dagelijks leven. Zo noteerde hij in september 1943 een razzia waarbij ongeveer veertig onderduikers werden opgepakt, naast het nieuws over de Italiaanse capitulatie, de arrestatie van Mussolini, Russische successen en de geallieerde landing in Italië. In Utrecht ontmoette hij onder anderen verzetsman en journalist Roelf Hagoort en kunstenaar Frans van Noorden, bij wie hij enkele keren musiceerde.

Van Rossum werkte zijn ervaringen na de oorlog uit tot een dagboek in romanvorm. Hij baseerde zich daarbij op agenda’s, brieven en herinneringen; de teksten zijn dus niet als strikt dagelijks verslag geschreven. Het deel over 1940 voltooide hij in 1946, terwijl hij de dagboeken over 1941 tot en met augustus 1943 pas eind jaren zeventig en begin jaren tachtig afrondde. Het originele typoscript wordt bewaard bij het NIOD in Amsterdam; de familie stelt op verzoek een digitale kopie beschikbaar.