Utrechtse bodem zit vol Romeinse verhalen

In dit artikel:

Op het Domplein in Utrecht is de gratis, rondreizende expositie ‘Een bodem vol Romeinse vondsten’ te bezoeken. De tentoonstelling is onderdeel van de activiteiten rond de vijfde verjaardag van de UNESCO-werelderfgoedstatus van de Neder-Germaanse Limes, de voormalige noordgrens van het Romeinse Rijk.

Die grens werd in 47 na Christus langs de Rijn vastgesteld. In de provincie Utrecht bouwden de Romeinen onder meer forten, wachttorens, wegen, kanalen en havens, van Wijk bij Duurstede tot Woerden. Rond 41 na Christus ontstond op de plek van het huidige Domplein het fort Trajectum, dat het scheepvaartverkeer op de rivier bewaakte. Resten van deze geschiedenis liggen meters diep onder de stad, soms onder middeleeuwse gebouwen die deels op Romeinse fundamenten zijn gebouwd.

De expositie toont lokale archeologische vondsten, waaronder loden weeggewichtjes, een Romeinse kruik en een tegel die waarschijnlijk uit het huis van een fortcommandant komt. Veel andere resten, zoals munten, schepen en wachttorens, bevinden zich nog in de bodem. Recent werden in Utrecht ook resten gevonden van de officiële Romeinse Limesweg, een belangrijke route die naar het Domplein liep.

Volgens gemeente-archeoloog Herre Wynia was de Limes geen volledig afgesloten grens. Archeologisch onderzoek wijst op intensieve handel en samenwerking: Bataven dienden bijvoorbeeld in het Romeinse leger. De Romeinen beïnvloedden bovendien de regionale cultuur en landbouw. Gewassen en fruitsoorten zoals rucola, asperges, appels, peren, kersen en walnoten verspreidden zich langs de Rijn en zijn inmiddels alledaags.

De provincie Utrecht werkt voor de tentoonstelling samen met de Limesgemeenten en andere partners. Zij leveren topvondsten aan en organiseren activiteiten, zoals een 3D-presentatie van een in 2023 gevonden schat met gouden en zilveren munten uit Bunnik. De expositie is tot en met december te zien op Domplein 4/5. Andere publiekslocaties zijn Castellum Fectio bij Fort bij Vechten en een Limeswandeling door Woerden.