Utrecht zet nieuwe stappen naar een gezonde leefomgeving met nieuw Handboek Openbare Ruimte

woensdag, 28 januari 2026 (22:26) - Gemeente Utrecht

In dit artikel:

De gemeente Utrecht heeft het vernieuwde Handboek Openbare Ruimte (HOR) gepubliceerd om bij herinrichting van straten, pleinen en groen in te zetten op circulariteit, meer groen, klimaatadaptatie en toegankelijkheid. Het handboek geeft concrete richtlijnen en praktische hulpmiddelen voor iedereen die met de openbare ruimte werkt: van buurtinitiatieven tot projectleiders en uitvoerders.

Centraal staat het systematisch hergebruik van materialen. Voorafgaand aan projecten wordt een Materialenscan uitgevoerd om te bepalen of bestaande bestrating, lichtmasten of straatmeubilair opnieuw kunnen worden toegepast. Afgedankte materialen worden bijvoorbeeld opgeslagen, schoongemaakt en hergebruikt via het nieuwe grondstoffendepot Trechterweide. Vanaf dit jaar komt daar ook een digitale marktplaats bij, waarin beschikbare gebruikte materialen per project eerst worden bekeken voordat er nieuw materiaal wordt aangeschaft. Dit moet grondstoffen, energie en CO₂-uitstoot besparen.

Voor vergroening bevat het HOR praktische instrumenten: standaarddetails voor het vergroenen van parkeerplaatsen, afstands- en groeiplaatstekeningen voor bomen en ‘staalkaarten’ voor beplanting die biodiversiteit en beheer verbeteren. Ook zijn er beslisbomen en keuzchema’s om ruimtelijke keuzes te maken, waarbij voetgangers en fietsers prioriteit krijgen (gericht op de tien-minutenstad). Daarnaast zijn er richtlijnen voor deelmobiliteit en een nieuw hoofdstuk ‘Inclusieve openbare ruimte’ om toegankelijkheid en gebruik door iedereen te waarborgen. Een handleiding laat zien hoe particuliere buitenruimtes publiek gebruikt kunnen worden.

Met het HOR wil Utrecht voortbouwen aan een aantrekkelijkere, gezondere en duurzamere stad waar hergebruik de norm is en openbare ruimte beter bestand is tegen klimaatverandering. Het handboek is te vinden op de website van de gemeente Utrecht.