Utrecht komt met plan om provincie van het slot te krijgen
In dit artikel:
De provincie Utrecht publiceert het Ontwerp-Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG): een integraal maatregelenpakket voor natuur, water, bodem, klimaat en landbouw voor de periode 2026–2035. Het plan, het eerste uitgewerkte provinciale pakket dat landelijke doelen concreet maakt, moet de huidige impasse in het buitengebied doorbreken en vanaf 2027 weer ruimte geven voor vergunningverlening.
Na drie jaar overleg met agrariërs, natuurorganisaties, waterschappen, gemeenten en inwoners bevat het UPLG 17 structurerende principes en een samenhangend pakket van maatregelen. Doel is natuurherstel te versnellen, water- en bodemkwaliteit te verbeteren, broeikasgasemissies te verminderen en landbouwers perspectief te bieden. Utrecht combineert bindende maatregelen met ruimte voor eigen invulling: boeren mogen zelf aangeven hoe zij bijvoorbeeld stikstofreductie realiseren, terwijl de provincie de behaalde resultaten gaat monitoren en via doelsturingsvergunningen vergunningverlening wil hervatten.
Gedeputeerde Mirjam Sterk benadrukt dat ingrijpen noodzakelijk is om stagnatie te voorkomen: zonder herstel blijven vergunningen uit, krijgen ondernemers en woningbouw weinig ruimte en komt de energietransitie in gevaar. De provincie erkent dat veranderingen ook pijn kunnen doen voor individuele bedrijven en belooft waar mogelijk begeleiding en steun, met bijzondere aandacht voor jonge boeren en PAS-melders die al lange tijd met onzekerheid leven.
Het UPLG bevat zowel urgente, wettelijk verplichte maatregelen als stap-voor-stap invoering van andere onderdelen. Voor de uitvoering is ongeveer 280 miljoen euro aan rijksmiddelen beschikbaar voor de komende jaren; de provincie noemt blijvende samenwerking met het Rijk essentieel voor de langere termijn. Het Ontwerp-UPLG bouwt voort op het Concept-UPLG dat in juli 2023 naar Den Haag is gestuurd; ingekomen zienswijzen zijn waar mogelijk verwerkt.
Het ontwerp ligt van 6 januari tot en met 16 februari 2026 ter inzage. Inwoners, ondernemers en organisaties worden opgeroepen zienswijzen in te dienen; die komen mee in het definitieve UPLG dat naar verwachting later in 2026 door Gedeputeerde Staten wordt vastgesteld. Voor vragen is een speciale Vraagbaak Landbouw beschikbaar.