Stookseizoen weer van start, maar hoe schadelijk is houtrook eigenlijk?

In dit artikel:

Nu het stookseizoen begint, verschillen de regels voor houtstook sterk per gemeente in de provincie Utrecht. Landelijk bestaat nog geen uniforme regelgeving, maar gemeenten voeren steeds vaker beperkingen in vanwege de overlast en gezondheidsrisico’s van houtrook.

De gemeente Utrecht heeft het strengste beleid van Nederland. Sinds 1 januari 2025 is het verboden om buiten hout te verbranden, ook in een vuurkorf, buitenkachel of voor het bereiden van eten. De gemeente wil vanaf 2030 volledig houtrookvrij zijn; ook binnen stoken in een kachel of open haard moet dan verboden zijn. Sinds 2024 mogen in nieuwbouwwoningen bovendien geen nieuwe rookkanalen meer worden aangelegd.

In Amersfoort mag alleen worden gestookt als de Stookwijzer niet oranje of rood is en de luchtkwaliteit voldoende is. Bij weinig wind, vochtig weer of slechte lucht blijft rook langer hangen en is stoken verboden. Overtreders kunnen een boete van 100 tot 400 euro krijgen. In andere Utrechtse gemeenten zijn geen specifieke verboden, maar is alleen schoon, droog en onbehandeld hout toegestaan.

Houtverbranding veroorzaakt veel fijnstof. Volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven komt bijna een kwart van de Nederlandse PM2,5-uitstoot door houtstook bij huishoudens. Eén avond stoken levert gemiddeld ongeveer 28 gram fijnstof op, bij oude kachels vaak meer. De deeltjes kunnen in de woning en bij omwonenden terechtkomen, diep in de longen doordringen en zelfs de bloedbaan bereiken.

Het Longfonds waarschuwt dat houtrook voor iedereen ongezond is, maar vooral mensen met astma of COPD direct kan benauwen en hoestklachten kan veroorzaken. Langdurige blootstelling verhoogt de kans op longziekten, longkanker en hart- en vaatziekten. Ongeveer 13 procent van de gezondheidsschade door luchtvervuiling wordt volgens het Longfonds aan houtstook toegeschreven.