Stook slim en meet mee

In dit artikel:

In de provincie Utrecht start een proef onder de naam Samen Houtstook Meten waarbij inwoners zelf fijnstofmetingen uitvoeren om inzicht te krijgen in de invloed van houtstook op lokale luchtkwaliteit. TNO, Samen Meten Utrecht en de provincie werken samen; zestig huishoudens in Amersfoort, Zeist en Utrechtse Heuvelrug hangen vanaf het najaar van 2025 sensoren in hun tuinen. Die kastjes sturen meetdata automatisch naar TNO; de resultaten worden in de zomer bekendgemaakt, waarna provincie, gemeenten en bewoners over mogelijke maatregelen praten.

Initiatiefnemers willen duidelijkheid omdat de regio groeit en bronnen zoals verkeer, industrie en houtstook bijdragen aan slechte lucht. Houtstook is inmiddels verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de Nederlandse fijnstofuitstoot, en sinds corona (en hogere gasprijzen) stoken meer mensen thuis. Slechte lucht heeft directe gezondheidsgevolgen: één op de drie bewoners in de regio ervaart klachten variërend van hoesten en kortademigheid tot astma, bronchitis en verhoogde risico’s op longkanker.

Een van de deelnemers, duurzaamheidsadviseur Arjan Visser uit Zeist, toont het blauwe meetkastje in zijn tuin en ziet veel belangstelling voor het project; sensoren waren snel verdeeld. TNO-projectleider Ruben Goudriaan benadrukt dat het onderzoek moet uitwijzen hoe fijnstof van houtvuren zich verspreidt en onder welke omstandigheden het blijft hangen.

Praktische adviezen: gebruik moderne kachels, stook droog hout en raadpleeg de Stookwijzer-app (groen/geel = verantwoord, oranje/rood = liever niet). Ook het gesprek met buren helpt: uit onderzoek blijkt dat drie van de vier mensen hun stookgedrag aanpassen na overleg. Scholen in de drie gemeenten kunnen zich nog aanmelden via houtstook@samenmetenutrecht.nl. De provincie ziet het project als brug tussen wetenschap, overheid en bewoners om gezamenlijk stappen naar schonere lucht te zetten.