Schoenenlikker gevaarlijk of niet? Forensisch psycholoog ziet het vaker voorbijkomen

In dit artikel:

Rond tramhaltes in Utrecht, Nieuwegein en IJsselstein is een man actief die schoenen likt of ernaar vraagt en daarmee meerdere mensen heeft verontrust. Nadat het verhaal in de publiciteit kwam, meldden via RTV Utrecht meer getuigen vergelijkbare incidenten. Slachtoffers reageren wisselend — van verbazing tot gelach — maar forensisch psycholoog Wineke Smid waarschuwt dat zoiets kan escaleren en dat het ook kan duiden op hulpbehoefte.

Smid, hoofd onderzoek bij de Van der Hoeven Kliniek in Utrecht met twintig jaar ervaring, plaatst het gedrag in het kader van een parafilie: een seksuele voorkeur afwijken van het gewone waarbij schaamte of vernedering centraal kan staan. Dat op zichzelf is niet per se gevaarlijk, maar het wordt problematisch zodra iemand op straat anderen betrekt of strafbare feiten pleegt. In dit geval vroeg de man jonge vrouwen vaak expliciet om mee te doen, wat volgens Smid richting schennispleging kan wijzen — seksuele, aanstootgevende handelingen in het openbaar — ook al heeft de man zich niet ontbloot.

Opvallend is dat de slachtoffers vaak jonge vrouwen zijn; onderzoek toont dat met name meisjes rond 13–15 jaar vaker doelwit zijn bij zedendelictgedrag. Smid benadrukt bovendien dat mensen met dergelijke verlangens hulp kunnen en moeten zoeken om escalatie te voorkomen: er bestaat behandeling en ondersteuning, en veel plegers handelen ook uit een copingmechanisme voor onderliggende problemen.