Utrechters lopen elke dag over werelderfgoed zonder het te weten

In dit artikel:

De oude noordgrens van het Romeinse Rijk, de Limes, staat vandaag vijf jaar op de Unesco Werelderfgoedlijst. De erkenning heeft de zichtbaarheid van dit erfgoed vergroot, maar de Nederlandse Limes Samenwerking wil dat nog meer Nederlanders weten wat de Limes is en waarom het belangrijk is.

De Limes liep 2000 jaar geleden langs de Rijn en markeerde de noordgrens van het Romeinse Rijk; langs die lijn bouwden Romeinen havens, wachttorens, wegen en forten. In de provincie Utrecht zijn veel vondsten gedaan bij fortlocaties zoals Bunnik, het Domplein in Utrecht, Leidsche Rijn en Woerden. Buiten de forten lagen kampdorpen met winkels, werkplaatsen en herbergen; gebruikte voorwerpen en afval bleven in de bodem achter en vormen nu archeologische schatkamers.

Omdat veel van die sporen onder de grond liggen, is beleefbaar maken volgens coördinator Mariëlla Beukers essentieel: "Daarom moet je het beleefbaar maken." In Utrecht gebeurt dat onder meer via DOMUnder en met de tentoonstelling Een bodem vol Romeinse vondsten, die in mei in Bunnik start en daarna te zien is in Leidsche Rijn, Woerden, Wijk bij Duurstede, Houten en Utrecht. De expositie toont onder meer houten en gouden voorwerpen uit de Romeinse periode.

Onderzoek van Stichting Werelderfgoed Nederland en NBTC laat zien dat provinciale bekendheid varieert: 32 procent van de inwoners van Utrecht weet wat de Limes is, het hoogste aandeel in Nederland, terwijl het landelijke gemiddelde op 13 procent ligt. De Limes Samenwerking benadrukt dat meer aandacht niet alleen cultureel nut heeft, maar ook historisch begrip vergroot: de grenszone was naast strijdgebied ook een plek van langdurig contact en relatief veel vrede, een aspect dat vaak onderbelicht blijft. De Limes strekte zich in totaal ongeveer 5000 kilometer uit en loopt door meerdere landen, waaronder Nederland, Engeland, Schotland en Duitsland.