Rinkelende telefoons op Utrecht CS: geef slachtoffers niet de schuld

In dit artikel:

Op Utrecht Centraal stonden paarse en oranje telefoons die voorbijgangers konden opnemen en verhalen van slachtoffers hoorden: van nabestaanden van een dodelijk ongeval tot mensen die online zijn opgelicht of seksueel misbruikt. De actie van Slachtofferhulp Nederland wil laten zien hoe vaak en hoe schadelijk victim blaming is — het afschuiven van schuld op het slachtoffer — en roept op tot meer bewustzijn in de publieke reacties.

Slachtofferhulp-medewerker Franck Wagemakers noemt victim blaming "de tweede klap": het belemmert herstel, ontmoedigt aangifte en zorgt ervoor dat slachtoffers aan zichzelf gaan twijfelen. Uit eigen onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf slachtoffers dit meemaakt. Opnames in de stationshal bevatten concrete voorbeelden van kwetsende reacties die slachtoffers kregen, zoals minachtende opmerkingen over een verkeersdood of verwijtende vragen na online fraude.

Ervaringsdeskundige Sylvia uit Nieuwegein vertelt dat negatieve opmerkingen haar rouwproces opnieuw openden nadat zij slachtoffer werd van datingfraude. Reizigers die deelnamen, zoals Tygo en Isa, zeggen dat de campagne hen aanzet tot nadenken over hoe je wel steun geeft. Wagemakers benadrukt dat blame vaak onbedoeld gebeurt en pleit voor een simpele regel: "aandacht aan, oordeel uit." Hij waarschuwt dat ogenschijnlijk logische vragen (bijv. waarom je alleen fietste of waarom je op een link klikte) het slachtoffer geen stap verder helpen.

Doel van de actie is het verminderen van victim blaming en het stimuleren van steunende reacties, vooral nu online oplichting toeneemt en lastig te herkennen is.