Onderhoud monumenten loopt vast door hogere kosten en tekort aan vaklui

In dit artikel:

De unieke dubbele brug van kasteel Amerongen wordt sinds februari gerestaureerd. De gemetselde brug, die schuin van het kasteel naar het voorplein loopt, was lek: water stroomde van het bovendek naar de onderbrug, waardoor stenen losraakten en de stabiliteit in gevaar kwam. De restauratie moet begin oktober klaar zijn.

Volgens Waronne Elbers van kasteel Amerongen is de brug, voor zover bekend, de enige in Nederland en mogelijk Europa die op deze manier is gemetseld. De constructie is door eeuwen van aanpassingen complex om te herstellen. Voor het werk is subsidie van de provincie Utrecht nodig. Die subsidie is volgens Elbers onmisbaar, omdat onderhoud en restauratie niet meer uit de exploitatie van monumenten kunnen worden betaald. Tegelijk is het onzeker of aanvragen worden toegekend: de subsidiepotten voor zogenoemde erfgoedparels zijn jaarlijks overtekend.

De kosten voor restauraties zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Volgens Pien Verberne van Hylkema Erfgoed zijn bouwkosten zeker 15 tot 20 procent hoger geworden. Monumenten vragen bovendien specialistische vakkennis, extra richtlijnen en soms dure voorzieningen, zoals de tent en steigerconstructie die bij de brug nodig was tijdens het drogen van het metselwerk. Uit de provinciale erfgoedmonitor blijkt dat de staat van monumenten gemiddeld verbetert, maar dat de benodigde renovatiebedragen sinds 2022 bijna zijn verdubbeld.

De provincie streeft ernaar dat 90 procent van de monumenten in goede of uitstekende staat verkeert. Gedeputeerde Rob van Muilekom benadrukt dat onderhoud voortdurende inzet vraagt, mede door hoge materiaalkosten en een tekort aan vakmensen. Verberne pleit daarnaast voor minder omvangrijke advies- en rapportageverplichtingen, zodat geld en tijd directer aan onderhoud kunnen worden besteed.

Kasteel Amerongen, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de dertiende eeuw en dat sinds 1977 een museum is, kan na deze restauratie niet lang achteroverleunen: over enkele jaren moet ook het dak worden aangepakt.