Reclameregels alcohol aangepast vanwege 'zeer opdringerige' kortingscodes hard seltzer
In dit artikel:
In Utrecht signaleren onderzoekers en belangenorganisaties dat persoonlijke kortingscodes voor hard seltzer jongeren extra aanzetten tot drinken. RTV Utrecht bracht voorbeelden naar buiten van studentenhuizen die door drankmerken zijn benaderd: bewoners delen unieke kortingscodes via groepsapps, krijgen commissie als vrienden treetjes bestellen en posten soms foto’s voor extra vergoeding. Een studentenoord kreeg zo een voorstel van het merk BOZU; één huisgenoot deelde later de code in een app waar meerdere meisjes onder de 25 jaar in zaten.
Hard seltzer is in Nederland opkomst: het is bruisend water met fruitsmaak en alcohol, verkocht in blikjes door merken als Stëlz, Viper, Gig en BOZU. RTV Utrecht probeerde deze bedrijven te spreken; alleen enkele reageerden niet. STIVA (Stichting Verantwoorde Alcoholconsumptie) bekeek na vragen van de omroep de werkwijze en zegt dat één bedrijf dit type persoonlijke codes gebruikt. Volgens STIVA schendt dit mogelijk de bestaande Reclamecode voor Alcoholhoudende dranken, die stelt dat personen die alcohol reclame maken uiterlijk 25 moeten zijn en ook zo moeten lijken.
Experts noemen de tactiek nieuw en zeer effectief omdat de promotie via vrienden komt en daardoor laagdrempelig is. Wim van Dalen (STAP) wijst op blijvende kwetsbaarheid van het brein tot ongeveer 25 jaar en pleit daarom voor een NIX25-benadering in plaats van alleen NIX18. Ninette van Hasselt van het Trimbos-instituut benadrukt dat jongeren vaak niet herkennen dat zulke appjes of posts reclame zijn, terwijl mensen uit de eigen omgeving veel invloed hebben op gedrag.
Als directe reactie wil STIVA de reclamecode volgend jaar aanscherpen: persoonlijke kortingscodes zouden niet meer toegestaan moeten zijn wanneer de verspreider jonger is dan 25 jaar. Trimbos en STAP vinden die zelfregulering onvoldoende en roepen op tot wettelijke maatregelen of zelfs een verbod op alcoholreclame, zoals in sommige andere landen (bijv. Noorwegen, Litouwen). Politiek gezien lijkt een algeheel verbod in Nederland volgens STAP voorlopig lastig haalbaar.
Het onderwerp staat niet op zichzelf: recent kreeg Stëlz kritiek voor een campagne die alcohol als limonade leek te presenteren, waarna die promotie moest worden aangepast. In het Utrechtse voorbeeld wilde de student die samenwerkte met BOZU anoniem blijven uit angst dat de samenwerking anders stopt.