Rechter maakt gehakt van straf voor buitenslapen

In dit artikel:

De Utrechtse kantonrechter heeft het Openbaar Ministerie scherp terechtgewezen omdat het een Roemeense dakloze vervolgde die in november 2024 onder de Nelson Mandelabrug in Utrecht in de open lucht sliep. Volgens de rechter had het OM deze zaak nooit mogen doorzetten: het doel van het lokale verbod op buitenslapen (APV) is om kwetsbaren naar hulp en opvang te leiden, niet primair om te straffen, en in dit dossier is daar geen enkele poging toe ondernomen.

De rechter wijst ook op de brede reikwijdte van de APV: technisch gezien kan iemand al strafbaar zijn als hij ’s avonds op een bankje gaat liggen zonder overlast te veroorzaken, waardoor terughoudendheid bij handhaving geboden is. Een veroordeling van de man zou volgens het vonnis geen enkel doel hebben gediend — het OM wist niet waar hij verbleef en of hij nog in problemen zat — en handelen was derhalve willekeurig.

De uitspraak onderstreept de landelijke discussie over het nut van boetes voor daklozen: veelal kunnen zij die toch niet betalen, dus de wet is bedoeld als stok achter de deur om hulp aan te bieden. De rechter benadrukte dat handhaving in zulke gevallen primair moet focussen op hulpverlening, niet op strafvervolging.