Raadsleden hebben steeds vaker te maken met intimidatie: 'Veiligheid is met geen prijs te betalen'
In dit artikel:
Raadsleden in de provincie Utrecht krijgen steeds vaker te maken met agressie, intimidatie en bedreigingen, blijkt uit recent onderzoek van regionale omroepen en de NOS. In de afgelopen bestuursperiode meldde bijna 40 procent van de gemeenteraadsleden in Utrecht te zijn geconfronteerd met agressief gedrag of bedreigingen — een aandeel dat hoger ligt dan het landelijke gemiddelde. De stijging is zichtbaar zowel offline (boze confrontaties in winkels of op markten) als online (intimiderende e-mails, WhatsApp-berichten en sociale media).
Enkele persoonlijke voorbeelden illustreren de impact. Rinus Scheele (GroenLinks, De Bilt) ervaart soms scheldpartijen en voelt zich onterecht beschuldigd, maar relativeert die labels en benadrukt dat raadsleden juist de rechtsstaat verdedigen. Marjolein Perdok (D66, Amersfoort) kreeg geen doodsbedreigingen maar is meerdere keren geïntimideerd tijdens campagnes: flyeren gebeurt nu altijd minstens met twee personen en men laat campagnejassen thuis als men niet actief bezig is. De aanstaande gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart versterken bij veel raadsleden de onrust.
Een ernstiger casus is die van ‘Saskia’ (pseudoniem), een 49‑jarige raadslid uit een Utrechtse gemeente. Zij ontving recent meerdere doodsbedreigingen via mail en WhatsApp, naar eigen zeggen vanwege landelijke bezuinigingsplannen waar haar gemeente niets aan kan veranderen. Omdat de politie onderzoek doet en vanwege veiligheidsrisico’s wil ze anoniem blijven. De bedreigingen hebben grote gevolgen: ze slaapt slecht, haar kinderen vragen of ze moet stoppen, ze doet boodschappen buiten de eigen gemeente en overweegt haar politieke activiteiten terug te schroeven. Eerder werd ze opzettelijk geduwd op de markt; aangifte deed ze niet omdat ze het klein wilde houden. Ook ontvangt ze dagelijks beledigende berichten en wordt soms persoonlijk verantwoordelijk gehouden voor zaken buiten haar invloedssfeer, zoals mogelijke asielzoekerscentra.
Anka Visser van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden benadrukt dat de meeste meldingen digitale intimidatie betreffen en dat doodsbedreigingen wel degelijk zeldzaam maar zeer schokkend zijn: “doodsbedreigingen zijn echt uitzonderlijk.” De voorbeelden in Utrecht laten zien dat de kloof tussen wat inwoners van een raadslid verwachten en wat een lokaal volksvertegenwoordiger kan beslissen, vaak tot onterechte boosheid leidt.
De toename van agressie heeft praktische en emotionele consequenties: raadsleden nemen voorzorgsmaatregelen tijdens campagnes, sommige overwegen terugtrekking of verminderen van hun zichtbaarheid, en de druk weegt ook op het privéleven. De ontwikkeling roept vragen op over beschermingsmaatregelen voor lokale politici en over hoe inwoners beter geïnformeerd kunnen worden over de feitelijke bevoegdheden van raadsleden.