Boeren boos, provincie onder druk: waarom stikstofstemming vandaag belangrijk is
In dit artikel:
Utrechtse boeren dreigen hun medewerking aan de provinciale stikstofaanpak stop te zetten als Provinciale Staten vandaag nieuwe uitstootnormen vastleggen. Zij willen dat de provincie daarmee wacht, omdat het kabinet inmiddels een eigen aanpak heeft gepresenteerd die op onderdelen verschilt van de Utrechtse regels.
De maatregelen staan in het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG), dat bedoeld is om de natuur te herstellen. De landbouw moet in de provincie 46 procent minder stikstof uitstoten. Daarvoor worden per boerenbedrijf grenzen opgenomen in de provinciale omgevingsverordening. Utrecht baseert die grenzen op de hoeveelheid landbouwgrond, terwijl het kabinet uitgaat van fosfaatrechten: rechten die bepalen hoeveel mest een bedrijf mag produceren. Volgens de boeren kan de provincie de plannen uitvoeren als de uitstootnormen nog niet definitief worden vastgelegd. Bij goedkeuring van de regels trekken zij hun steun in.
De provincie ontwikkelde een eigen aanpak omdat er lange tijd onvoldoende landelijke stikstofregels waren. Dat het kabinet nu met plannen komt, biedt Utrecht volgens de verantwoordelijke gedeputeerde steun en extra financiële mogelijkheden, maar de verschillen kunnen de uitvoering bemoeilijken.
De reacties zijn verdeeld. Natuurorganisaties verwelkomen de aanpak als een eerste stap, maar vinden die op sommige punten onvoldoende. Boeren noemen de regels te streng en vrezen dat veel bedrijven verdwijnen. Elf Utrechtse gemeenten maken zich zorgen over de gevolgen voor hun dorpen en over extra handhavingstaken zonder aanvullende middelen.
De maatregelen zijn nodig omdat vooral landbouw, maar ook verkeer en industrie, te veel stikstof uitstoten. Daardoor verdwijnen kwetsbare planten. Na een rechterlijke uitspraak uit 2019 moet Nederland eerst natuur herstellen voordat extra uitstoot wordt toegestaan. In Utrecht liggen tien beschermde natuurgebieden waarop dat zogenoemde stikstofslot betrekking heeft.
Vandaag Inside: Albert Verlinde richt zich tot Den Haag: ‘Ga nou eens voor het land opkomen, niet voor eigenbelang!’