Op pad met de muskusrattenbestrijder: 'Met meer mensen vangen we meer ratten'
In dit artikel:
In de provincie Utrecht zijn, net als landelijk, vorig jaar meer muskusratten gevangen. Landelijk steeg het aantal vangsten met ongeveer 25 procent naar zo’n 85.000 dieren; bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden werden in het afgelopen jaar ruim 4.300 muskusratten in de klem aangetroffen — ook daar een toename van ongeveer 25 procent ten opzichte van 2024. In het buitengebied bij Breukelen loopt muskusrattenvanger Ferry van der Werf dagelijks rond om sporen en holen in dijken te onderzoeken.
Muskusratten graven gangen en holen (bijvoorbeeld een zogenaamde ‘pijp’ met een nestkom) in oevers en dijken. Die graafschade verzwakt waterkeringen en kan tot doorbraken en overstromingen leiden; “Als die dijk doorbreekt dan staan Portengen aan de ene kant en Kockengen aan de andere kant onder water,” zegt Ferry. Omdat de soort in Nederland weinig natuurlijke vijanden heeft en zich snel voortplant — ze stammen uit Noord-Amerika en kwamen begin 1900 voor de bontindustrie naar Europa — bestrijden de 21 waterschappen ze actief. De bever, die beschermde status heeft, wordt anders behandeld.
Praktisch worden conibear-klemmen gebruikt: veerwerk dat muskusratten dodelijk vangt. Vanger Ferry markeert elke klem met een houten stok en controleert regelmatig de plaatsen waar rietwortels zijn afgeknaagd of waar ingangen in de dijk zitten. In de polder bij Breukelen vingen hij en collega’s de afgelopen weken 71 dieren; die ochtend werd er één muskusrat aangetroffen — volgens Ferry een teken dat hun inzet effect heeft. Tegelijk waarschuwt hij dat veel vangsten ook kunnen wijzen op een flinke populatie, dus het werk blijft aanslepen.
De waterschappen hebben extra mensen en uren ingezet om de doelstelling te halen: in 2034 moeten alle muskusratten in Nederland bestreden zijn. Naast het beschermen van dijken is bestrijding ook bedoeld om het riet en de soorten die daarvan afhankelijk zijn — zoals roerdomp en kleine karekiet — te beschermen.