Onderzoeker ontdekt 1700 jaar oud fragment van De Odyssee in Utrechtse universiteitsbibliotheek

In dit artikel:

Onderzoeker Mark de Kreij heeft in de collectie van de Universiteitsbibliotheek Utrecht een papyrusfragment van ongeveer 1700 jaar oud geïdentificeerd als een passage uit boek 12 van Homerus’ De Odyssee. Het fragment is slechts 6,6 bij 7,7 centimeter groot en bevat zeer kleine Griekse letters. De vondst werd al een à twee jaar geleden gedaan, maar de universiteit maakt haar nu bekend, mede omdat een nieuwe verfilming van het epos de belangstelling voor het verhaal heeft vergroot.

Het fragment lag tientallen jaren onopgemerkt in een Grieks deel van een collectie die de UU zo’n zeventig jaar geleden verwierf. De Kreij kon dankzij zijn kennis van het Grieks en het schrift snel vaststellen dat de tekst uit de derde of vierde eeuw na Christus komt. De passage beschrijft het kantelpunt waarop Odysseus’ mannen het heilige vee van de zonnegod Helios opeten. Als straf laat Zeus een storm opsteken die het schip vernietigt en alle mannen om het leven brengt.

Volgens de UU zijn wereldwijd slechts ongeveer dertig vergelijkbare fragmenten uit deze periode bewaard gebleven. Literaire papyri uit de vierde eeuw zijn zeldzaam, waardoor de vondst ondanks haar geringe omvang van wetenschappelijk belang is. Het fragment is verkleurd en beschadigd, maar vormt een tastbare herinnering aan de verspreiding van Homerus’ werk in het oude Egypte.