Nieuwe participatieverordening van kracht

In dit artikel:

De provincie Utrecht heeft per 1 april een nieuwe participatieverordening ingevoerd om betrokkenheid van inwoners, organisaties en ondernemers bij provinciale plannen eenduidig te regelen. De verordening beschrijft de spelregels voor deelname aan participatietrajecten, hoe de provincie omgaat met maatschappelijke initiatieven en de toepassing van het zogeheten uitdaagrecht.

De invoering volgt op de Wet versterking participatie op decentraal niveau, die op 1 januari 2025 in werking trad en provincies verplicht binnen twee jaar een participatieregeling op te stellen. Een ontwerpverordening lag van 1 oktober tot en met 11 november 2025 ter inzage; Provinciale Staten bespraken het ontwerp in oktober en stelden na verwerking van zienswijzen en aanpassingen de definitieve verordening op 18 maart vast. Belangrijke aanpassingen zijn onder meer de verplichting voor de provincie om te motiveren waarom participatie wel of niet wordt toegepast en het vastleggen van afspraken tussen initiatiefnemers en de provincie bij een uitdaagrecht-initiatief.

De verordening geeft maatschappelijke initiatieven meer ruimte: ideeën kunnen worden besproken om vervolgens omgezet te worden in concrete acties. Voor het uitdaagrecht zijn criteria opgenomen waarmee burgers of organisaties een provinciale taak kunnen overnemen of uitvoeren. Jongerenparticipatie krijgt extra aandacht; Provinciale Staten besloten op 23 april 2025 jongeren structureel meer te betrekken en er loopt inmiddels een pilot onder de naam Jong Utrecht Aan Zet.

Eind 2027 start een evaluatie van de verordening om te beoordelen of de regels werken en waar nodig aangepast moeten worden. De maatregel moet deelname transparanter en toegankelijker maken, zodat verschillende groepen duidelijk weten wat zij kunnen verwachten bij provinciale besluitvorming.