Nieuwe oorlogsfilm vertelt het verhaal van Maarsbergse kapper Willem Treels

In dit artikel:

In Kamp Amersfoort zijn vrijdagavond voor ongeveer driehonderd bezoekers de eerste beelden vertoond van de korte film ‘Nr. 5664’ van filmmaker Tracey van Eijk. De film vertelt het verhaal van haar oudoom Willem Treels, een 27-jarige kapper uit Maarsbergen die in 1944 wordt opgepakt nadat hij weigert op zaterdag een SS-officier te knippen. Treels houdt vast aan zijn gewoonte om die dag alleen baarden te knippen.

De SS’er schakelt NSB-burgemeester Johan de Monyé in, waarna Treels door lokale landwachters wordt verraden en gearresteerd. Via Kamp Amersfoort wordt hij naar Duitse werkkampen afgevoerd. Daar krijgt hij gevangenennummer 5664, waaraan de film zijn titel ontleent. De vijftien minuten durende productie richt zich vooral op zijn arrestatie, het verraad en zijn aankomst in Kamp Amersfoort.

Van Eijk ontdekte het verhaal enkele jaren geleden en deed onderzoek in familiearchieven en op historische locaties. Met de film wil ze haar familie eren en inwoners van Utrecht wijzen op een belangrijk onderdeel van het provinciale oorlogserfgoed. De productie wordt gemaakt door Stichting Laat Letters Leven, met een internationale groep van ongeveer vijftig acteurs en medewerkers. Er is onder meer gefilmd in Maarn en Utrecht, op locaties die tijdens de oorlog een andere functie hadden.

Treels keerde in november 1945 terug naar Maarsbergen, sterk vermagerd en met een lange baard, waardoor zijn familie hem aanvankelijk nauwelijks herkende. Hij probeerde zijn kapperswerk te hervatten, maar zijn vroegere leven kwam niet terug. Hij trouwde niet, kreeg geen kinderen en sprak nooit over zijn oorlogservaringen. Treels overleed in 1979 op 62-jarige leeftijd.

Over zijn laatste oorlogsmaanden bestaat nog veel onduidelijkheid. Documenten plaatsen hem tot het einde van de oorlog in de omgeving van Passau, terwijl andere dwangarbeiders daar al eerder vertrokken. Ook is niet bekend hoe hij uiteindelijk naar Nederland terugkeerde. Van Eijk onderzoekt die openstaande vragen verder.

De shortfilm wordt de komende tijd op filmfestivals vertoond. Van Eijk hoopt daarmee aandacht, prijzen en financiering te krijgen voor een volledige speelfilm over Treels’ gevangenschap in de verschillende kampen. Ze wil de productie zorgvuldig voorbereiden en niet overhaasten.