Niet iedereen heeft evenveel last van hitte: hoe kan dat?

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht onderzoeken van 2026 tot en met 2029 waarom sommige stadsbewoners veel meer last hebben van hitte dan anderen. Niet alleen de temperatuur is bepalend: ook de woning, de buurt en iemands lichamelijke, sociale en economische situatie spelen een rol. Ouderen en mensen met chronische aandoeningen zijn lichamelijk kwetsbaarder. Daarnaast lopen bewoners van slecht geïsoleerde portiekflats of woningen met een plat dak, in versteende buurten met weinig bomen en schaduw, extra risico. Sociaal geïsoleerde mensen hebben bovendien minder kans dat iemand naar hen omkijkt tijdens warme dagen. In ernstige gevallen kan langdurige hitte leiden tot ziekte en overlijden, zoals volgens onderzoeker Heleen Mees tijdens een recente hittegolf gebeurde.

Aan het onderzoek doen naast de Universiteit Utrecht de gemeenten Utrecht, Amsterdam en Capelle aan den IJssel mee, evenals verschillende hogescholen en de TU Delft. De onderzoekers willen vaststellen welke inwoners het kwetsbaarst zijn en welke maatregelen zowel effectief als rechtvaardig zijn. Daarbij onderzoeken ze of iedereen dezelfde hulp moet krijgen, of dat sommige groepen meer ondersteuning nodig hebben. Dit sluit aan bij het groeiende provinciale beleid rond klimaatrechtvaardigheid: de zwaarst getroffen inwoners moeten beter worden beschermd, zonder de kosten en gevolgen af te schuiven op toekomstige generaties.

Vooral delen van Utrecht, zoals de binnenstad, Rivierenwijk, Ondiep en Zuilen, warmen sterk op. Ook bedrijventerreinen en de woonboulevard kunnen op zomerse dagen een gevoelstemperatuur hebben die meer dan acht graden hoger ligt dan aan de stadsrand. Veel verharding en weinig groen zorgen er bovendien voor dat de warmte langer blijft hangen, ook ’s nachts. De gemeente combineert inmiddels hittekaarten met gegevens over ouderen en kwetsbare buurten en biedt inwoners schaduw- en verkoelingskaarten.

Gerichte hulp blijft lastig, omdat gemeenten afhankelijk zijn van bewoners, woningcorporaties en gemeentelijke diensten. Utrecht heeft al groene schoolpleinen aangelegd en steeds meer gemeenten beschikken over een hitteplan. De onderzoekers hopen uiterlijk in 2029 concrete handvatten te leveren waarmee gemeenten kwetsbare inwoners beter en eerlijker kunnen beschermen.