Minister en staatssecretaris bezoeken Utrecht om oplossingen voor netcongestie te versnellen
In dit artikel:
Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en staatssecretaris Jo‑Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) bezochten Utrecht om met regionale bestuurders oplossingen te zoeken voor acute netcongestie op het elektriciteitsnet. Netbeheerder TenneT meldde op 12 februari dat in grote delen van de provincie de beschikbare capaciteit is uitgeput; hierdoor dreigt deze zomer al een aansluitstop, waardoor nieuwbouwwoningen geen stroomaansluiting meer krijgen en woningbouw, bedrijven en de energietransitie vastlopen.
De provincie Utrecht behoort samen met Flevoland en Gelderland tot de meest verzadigde regio’s van Nederland. De gevolgen zijn concreet: bij een volledige aansluitstop kunnen ongeveer 52.500 geplande nieuwbouwwoningen voorlopig niet worden aangesloten (vooral in Rijnenburg), meer dan 1.100 bedrijven staan al op een wachtlijst, en ook de plaatsing van openbare laadpalen en de verschuiving van fossiele naar elektrische systemen worden belemmerd. TenneT signaleerde al in 2022 dat het hoogspanningsnet zijn grenzen bereikte en verscherpte waarschuwingen volgden in 2023.
Tijdens het werkbezoek bekeken de bewindslieden de beoogde locatie voor een nieuw hoogspanningsstation in Utrecht‑Noord — een uitbreiding die volgens betrokkenen cruciaal is om vóór 2033 extra capaciteit te creëren en de crisis te doorbreken. Ze spraken ook met omwonenden over zorgen rond die locatie. Daarna gingen ze naar de grote nieuwbouwlocaties Rijnenburg en MerwedeKanaalZone (met de A12-zone één van de grootste woningbouwprojecten van Nederland). In Rijnenburg stond de noodzaak van het doortrekken van de Merwedelijn centraal; in MerwedeKanaalZone werden lokale, innovatieve maatregelen toegelicht zoals groepscontracten die energievraag onder bewoners op elkaar afstemmen en zo pieken verminderen.
Lokale bestuurders benadrukken dat zulke maatwerkoplossingen nuttig zijn, maar onvoldoende om de structurele tekorten op het hoogspanningsnet op te lossen; daarvoor zijn netuitbreidingen en een versnelde uitvoering nodig. Wethouder Senna Maatoug noemde netcongestie “de nieuwe realiteit” en riep op tot resultaatgerichte samenwerking tussen netbeheerders, Rijk en gemeenten. Gedeputeerde Huib van Essen vroeg snel steun van het kabinet om regelgeving te versoepelen en maatregelen ter verlaging van piekbelasting te ondersteunen, zodat uitbreiding van het net versneld kan plaatsvinden.