Mensenhandel neemt toe: zaken zoals die van Krishna Vilas komen vaker voor

In dit artikel:

Het aantal meldingen van mensenhandel in Nederland is gestegen van 944 in 2024 naar 952 in 2025, blijkt uit vrijdag gepubliceerde cijfers van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel. Vooral arbeidsuitbuiting neemt toe: het aantal meldingen steeg van 356 naar 401. Ook kwamen er meer slachtoffers uit Azië. Hun aantal groeide van ongeveer 75 per jaar in de periode 2021-2024 naar 114 in 2025. Het gaat bij deze groep meestal om arbeidsuitbuiting.

De ontwikkeling is zichtbaar in Utrecht, waar de gemeente dinsdag de restaurants Krishna Vilas en Anjappar sloot. De Arbeidsinspectie onderzoekt de zaken al maanden. De eigenaren zouden via de voormalige regeling voor Aziatische horeca personeel uit India naar Nederland hebben gehaald en hen vervolgens 60 tot 80 uur per week, soms zeven dagen, hebben laten werken. Ook wordt onderzocht of familieleden van werknemers in India onder druk zijn gezet en met geweld is gedreigd.

Een vergelijkbare zaak diende deze week bij de rechtbank in Den Bosch. Vier Indiase mannen zouden naar Tegelen zijn gelokt met de belofte van werk als kok, maar moesten in werkelijkheid lange dagen maken, kregen minder dan het minimumloon en deelden bedden met collega’s. De verdachten, een echtpaar uit Arnhem, ontkennen de beschuldigingen en zeggen dat de werknemers verklaren om een verblijfsvergunning te krijgen. Het Openbaar Ministerie heeft drie jaar cel geëist. Het stel is eerder in België en Den Haag veroordeeld voor vergelijkbare praktijken.

De zaken maken volgens de Arbeidsinspectie duidelijk hoe de in 2014 ingevoerde regeling, in de volksmond het Wokakkoord, kon worden misbruikt. De regeling was bedoeld om gespecialiseerde Aziatische koks naar Nederland te halen, maar werknemers werden ook ingezet als schoonmaker, afwasser of bedieningsmedewerker. Bij 60 procent van de gecontroleerde risicorestaurants werden veel overtredingen gevonden; ook bij reguliere controles bleek bijna de helft van de zaken de regels te overtreden. De regeling werd daarom in 2022 afgeschaft en kon vanaf 2024 niet meer worden gebruikt.

Hoewel mensenhandelzaken vaker voor de rechter komen, blijft het aantal vervolgingen wegens arbeidsuitbuiting volgens de Nationaal Rapporteur dramatisch laag. De wet is complex en de bewijslast zwaar, waardoor veel onderzoeken niet tot een rechtszaak leiden. Een wetswijziging moet daar vanaf 2027 verandering in brengen. Naast mensenhandel, mensensmokkel en arbeidsuitbuiting wordt dan ook ‘ernstige benadeling’ strafbaar, bijvoorbeeld structurele onderbetaling, extreem lange werkdagen of geweld. Voor dat delict ligt de bewijslast lager, waardoor meer zaken vervolgd kunnen worden.