Maarten van Rossem over Nicolaas Beets: 'De beste man was de BN-er van de 19e eeuw'

In dit artikel:

Nicolaas Beets werd in de negentiende eeuw beroemd met zijn bestseller *Camera Obscura* en was in Utrecht daarnaast een geliefd dominee. Maarten van Rossem en Beets-biograaf Rick Honings bekijken in het archief van de Universiteitsbibliotheek Leiden de vele persoonlijke bezittingen en documenten van de schrijver, waaronder kinderschoenen, zijn ganzenveer, brieven en portretten op zijn sterfbed.

Beets begon als humoristische en ironische student, maar bekeerde zich na het lezen van een tekst van een Engelse predikant. Daarna ontwikkelde hij zich tot een ernstige, sociaal betrokken dominee. Hij zette zich in voor de afschaffing van de slavernij, moderniseerde de armenzorg en preekte voor het Koninklijk Huis.

Zijn populariteit bleek in 1884, toen zijn zeventigste verjaardag in heel Nederland als een nationale feestdag werd gevierd. In Utrecht waren schoolkinderen vrij en werd Beets in Tivoli geëerd met toespraken, geschenken en een hulde-album met vierhonderd bijdragen van onder anderen wetenschappers, schrijvers en leden van de koninklijke familie. Beets woonde de laatste vijftig jaar van zijn leven in de Utrechtse Boothstraat; alleen een plaquette herinnert daar nog aan.

Hij overleed op 88-jarige leeftijd aan een hersenbloeding. Ook zijn begrafenis trok grote menigten. Beets ligt begraven op begraafplaats Soestbergen, waar op zijn graf alleen de woorden ‘God is mijn licht’ staan, zoals hij dat zelf wenste.