Maarten van Rossem bezoekt het stoomgemaal in Kamerik: 'We hebben het gemaal bewaard uit angst voor de Russen'

In dit artikel:

Tussen Woerden en Kamerik staat het water van de Kamerikse Wetering opvallend hoog boven het land – het resultaat van eeuwenlang droogmaken. Maarten bezoekt het Stoomgemaal Teylingens aan de Mijzijde in Kamerik, een van de laatste overgebleven stoomgemalen in Nederland. Oorspronkelijk werden polders drooggemalen met molens; eind 19e eeuw nam stoom het werk over. Toen in de jaren vijftig elektromotoren kwamen, raakte de stoommachine overbodig, maar Teylingens bleef bestaan omdat tijdens de Koude Oorlog wettelijk een zelfstandige aandrijving bewaard moest blijven voor het geval het elektriciteitsnet uitviel. De machine werd deels gedemonteerd, maar de basis bleef intact.

Een vrijwilligersgroep heeft de installatie de afgelopen jaren gerestaureerd, waardoor de stoommachine weer draait. Vrijwilliger Van Rossem prijst niet alleen het uiterlijk maar ook de geur: "Een prachtige machine, die ook nog heerlijk ruikt." Maarten legt de werking kort uit: stoom zet veel meer uit dan water — "wel 1800 keer" — en drijft zo de zuiger aan. Voorzitter Wim de Rooij vergelijkt het afregelen van de machine met het werk van een chefkok: uit de geluiden blijkt of alles goed gaat. Het gemaal is nu gesloten; vanaf april is het weer elke zondag open en op Eerste Paasdag draait de machine voor het eerst op stoom.