Luc ziet zilverreiger een baars vangen in besneeuwde stad: 'Heel bizarre waarneming'

In dit artikel:

Utrecht ligt na jaren weer dagenlang onder een dikke sneeuwlaag, en bioloog en schrijver Luc Hoogestein gebruikt die stilte om de stadse natuur te bestuderen. Tijdens een wandeling door de wijk Lunetten en langs de Kromme Rijn registreerde hij opvallende gedragsveranderingen bij dieren: vogels duiken op andere plekken op, trekken weg of passen hun foerageerstrategie aan.

Een paar concrete waarnemingen illustreren dat: een grote zilverreiger zat op het dak van een rijtjeshuis en viste later bij voetbalclub DVSU een forse baars uit een sloot — gedrag dat je normaal buiten de stad verwacht. Bij de Kromme Rijn zag Hoogestein wilde eenden naar eikels duiken die in een wak waren gevallen, een ongebruikelijk voedselgedrag. Ook merels werden gezien die dicht bij een verlichte lantaarnpaal paarse bessen aten om warm te blijven; dat kunstlicht verlengt voor hen de tijd om voedsel te vinden.

Hoogestein legt uit waarom vogels in de sneeuw zulke creatieve oplossingen nodig hebben: alles kost meer energie — vliegen, warm blijven en voedsel zoeken — dus efficiënt eten is cruciaal. Sommige soorten met korte snavels, zoals kieviten, hebben moeite met diepbedekte grond en trekken zuidwaarts, terwijl andere, zoals kraaiachtigen, weinig last lijken te hebben en eenvoudigweg doorgaan.

De bioloog benoemt ook fysiologische aanpassingen: vogelpoten zijn bedekt met keratine, bevatten weinig bloed en werken deels als warmtewisselaar, waardoor ze niet snel bevriezen. Een andere onverwachte winst van de sneeuw is isolatie: onder de witte laag blijft gras groen en overleven kleine planten en dieren beter dan je zou denken.

Kortom: de sneeuw veroorzaakt zwarigheid op wegen maar fungeert tegelijkertijd als onthullend dekentje voor stedelijke natuur, waarbij onverwachte ontmoetingen en gedragspatronen van vogels en andere dieren duidelijk zichtbaar worden.