Longartsen protesteren tegen AI-campagne van tabaksbedrijf: 'Dit is geen vrije keuze'

In dit artikel:

In Hoog Catharijne (Utrecht) demonstreren longartsen en antirookorganisaties vandaag voor een filiaal van Philip Morris tegen een door de tabaksfabrikant ontwikkelde AI-campagne. Op de etalage hangt een poster met een QR‑code; wie die scant krijgt toegang tot een AI-tool die in enkele seconden een bezwaarschrift genereert tegen nieuwe EU-regelgeving voor tabaksproducten. De actievoerders noemen de tool manipulerend omdat hij de gebruiker woorden en kanttekeningen aanreikt die vooral in het voordeel van de industrie werken.

De protesterende medici, onder wie longpatholoog Danielle Cohen (mede-oprichter van Vapenjouwkeuze) en oud-longarts Wanda de Kanter (voorzitter stichting Rookpreventie Jeugd), stellen dat Philip Morris via die campagne publieksparticipatie in de EU-consultatie probeert te beïnvloeden. Ze wijzen erop dat de consultatie gaat over belangrijke maatregelen—zoals hogere accijnzen en een verbod op zoete smaakjes—die elke tien jaar opnieuw ter discussie staan. Bovendien lopen er volgens hen aanwijzingen dat veel reacties geautomatiseerd of nep zijn, waardoor het beeld van publieke steun vertekend raakt.

Vapenjouwkeuze, Rookpreventie Jeugd en de Hartstichting dagen Philip Morris voor de rechter wegens vermeende illegale reclame en misleiding; op de poster zouden feestelijke beelden tabak verkeerdelijk positief portretteren. De artsen leggen de nadruk op gezondheidsschade: nicotineverslaving en roken zijn volgens hen de grootste vermijdbare oorzaken van ziekte in Europa en veroorzaken een groot deel van de zorglast. Ook jongeren zijn kwetsbaar; ter plaatse reageerden tienermeisjes die de poster zagen sceptisch over zo’n enquête en erkenning gaven dat zij zelf liever strengere maatregelen, zoals hogere prijzen, zien. De betogers bestempelen de campagne als een nieuwe vorm van beïnvloeding door de tabaksindustrie die bescherming tegen ziekte ondermijnt.