Jongeren met zorgtaken worden niet altijd gezien: 'Je zorgen maken kost heel veel energie'

In dit artikel:

Femke (22) uit Veenendaal en Anne (21) uit Houten zijn al sinds hun jeugd jonge mantelzorgers. Femke helpt haar zus Floortje, die het Rett-syndroom heeft en niet zelfstandig kan lopen, eten of alleen zijn. Hoewel haar ouders het meeste werk doen, draagt Femke bij door onder meer voor Floortje te zorgen, met haar te wandelen en haar te helpen eten. Vooral de emotionele gevolgen wegen zwaar. Ze kreeg twee burn-outs, ontwikkelde een sterke drang naar perfectionisme en maakt zich zorgen over de toekomst en de vraag of de zorg later op haar schouders terechtkomt. Gesprekken binnen haar familie en met een professional helpen haar daarmee om te gaan.

Anne groeide op met een vader die chronische darmproblemen heeft en regelmatig geopereerd moest worden. Daardoor werd ze al jong geconfronteerd met angst, ziekenhuisopnames en de mogelijkheid van overlijden. Ze voelde zich lange tijd alleen, totdat ze vanaf haar vijftiende activiteiten voor jonge mantelzorgers in Houten bezocht. De ontmoetingen met leeftijdsgenoten die haar situatie begrijpen, geven steun, ook zonder dat ze haar verhaal steeds hoeft te vertellen.

In de provincie Utrecht bieden zeven gemeenten speciale waardering of ondersteuning aan jonge mantelzorgers. Bunnik, De Bilt, Leusden, Lopik, Soest, Veenendaal en Vijfheerenlanden verstrekken bijvoorbeeld een bon; in Veenendaal gaat het om dertig euro voor jongeren tot 21 jaar. Houten organiseert wel activiteiten en bijeenkomsten, maar heeft geen aparte waardering. Landelijk zijn er volgens MantelzorgNL ongeveer 500.000 jonge mantelzorgers.

Volgens Femke en Anne is er meer aandacht voor deze groep, maar blijft erkenning nodig. Scholen en werkgevers houden nog te weinig rekening met hun situatie. Anne kreeg bijvoorbeeld geen ruimte om bereikbaar te zijn tijdens een operatie van haar vader, terwijl op Femkes school nooit naar haar thuissituatie werd gevraagd. Zij benadrukken dat een gesprek, begrip en praktische flexibiliteit al veel kunnen betekenen. Het gaat volgens hen niet alleen om de zorgtaken, maar om de invloed ervan op iemands hele leven.