Jaarstukken 2025: bijzonder jubileumjaar financieel gezond afgesloten
In dit artikel:
De provincie Utrecht sluit 2025 financieel gezond af, zo blijkt uit de jaarstukken die aan Provinciale Staten zijn aangeboden. De provincie gaf in totaal 591 miljoen euro uit; de ontvangsten kwamen uit op 688,8 miljoen. Het positieve verschil van 97,8 miljoen euro wordt toegevoegd aan de reserves — ruim hoger dan het in de begroting geraamde overschot van 69 miljoen.
De hogere uitkomst komt vooral door extra inkomsten die tijdens het jaar binnenkwamen, terwijl grotere uitgaven zoals subsidies voor een bedrag van ruim 47 miljoen zijn doorgeschoven naar latere jaren. Andere oorzaken van lagere bestedingen zijn minder nieuwe subsidieaanvragen en de krappe arbeidsmarkt, waardoor onderhouds- en uitvoeringsprojecten vertraging oplopen. Gedeputeerde Financiën Has Bakker benadrukt dat het vrijgevallen geld niet automatisch voor andere doelen beschikbaar is en dat de provincie wil werken aan beter zicht op de status van uitgaande subsidies en inkomsten, zodat bij de najaarsrapportage sneller duidelijk is of uitgaven naar een volgend begrotingsjaar moeten worden verplaatst.
Beleidsmatig lag 2025 sterk op natuur en landbouw. De provincie realiseerde 119 hectare nieuwe natuur — 69 hectare meer dan begroot — en het college stelde het Ontwerp Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) vast, bedoeld om stagnatie in vergunningverlening, natuurherstel en bedrijfsvoering op het platteland te doorbreken. Voor waterkwaliteit nam Utrecht dertien extra maatregelen in het kader van de Kaderrichtlijn Water, met een focus op natuurherstel, bodem- en waterkwaliteit en vermindering van broeikasgasuitstoot.
Op het vlak van energie en mobiliteit werden verkenningen voor warmte, waterstof en elektriciteitsinfrastructuur op lange termijn opgestart en zijn stappen gezet om netcongestie tegen te gaan — onder meer met netbewuste nieuwbouw en ondersteuning van energy hubs. Vier procedures voor nieuwe windprojecten zijn gestart, goed voor een verwachte opwek van circa 320 GWh. De invoering van nieuwe OV-concessies en de overstap naar duurzamer openbaar vervoer begonnen eind 2025, maar verliepen stroef met rituitval en vertragingen; provincie en vervoerders werken aan herstel.
Infrastructuuronderhoud en bereikbaarheid kregen aandacht: projecten op de Zuilense Ring (N230) gingen gepaard met een snelheidsverlaging naar 80 km/u voor leefbaarheid en veiligheid, en het ecoduct Het Kombos bij Maarsbergen verbindt natuurgebieden beter. Regionale samenwerking leverde extra investeringsruimte voor innovatieve bedrijven via een storting in het ROM-participatiefonds, en energiecoöperaties werden ondersteund bij lokaal eigendom van projecten.
Verder zijn afspraken gemaakt met Rijk en gemeenten over woningbouw en mobiliteit, waaronder een voorlopig voorkeursalternatief voor de Merwedelijn (verdiepte ligging tussen Utrecht Centraal en Westraven). 2025 markeerde ook het 650-jarig jubileum van de provincie, met nadruk op jeugdparticipatie via het traject 'Jong Utrecht aan Zet'. De jaarstukken worden besproken in commissie op 20 mei en in Provinciale Staten op 3 juni.