Hoe kan het dat een wijzer van een kerkklok naar beneden valt?

In dit artikel:

Vorige week viel aan de westkant van de Domtoren in Utrecht een minutenwijzer naar beneden; het onderdeel belandde op de omloop en de gemeente zette tijdelijk een deel van de omgeving af. Inmiddels is de toren als veilig beoordeeld en kunnen voorbijgangers er weer onderdoor lopen.

Klokkenbouwer Marco van den Eventuin (Kloksgewijs), die in 2019 tijdens restauratiewerkzaamheden tijdelijk wijzerplaten plaatste, onderzoekt de schade met een camera vanaf de grond. Hij constateert dat de as nog zichtbaar is en dus niet gebroken, wat suggereert dat de breuk niet in het hart van de as zelf zit.

De wijzers bestaan uit een stalen onderconstructie met daarop rood koper en bladgoud. Omdat het koper soms kwetsbaar kan zijn, zou dat een verklaring kunnen zijn wanneer een wijzer in stukken naar beneden komt, maar in dit geval viel de wijzer niet in delen. Van den Eventuin vermoedt daarom dat de bevestiging – de bus of de borgmoer waarmee de wijzer op de as wordt vastgezet – mogelijk is losgeraakt of beschadigd, waardoor speling ontstond en de wijzer door wind en trillingen van de as kon trillen en uiteindelijk losraakte.

Wind speelt een rol omdat het op grote hoogte vaak veel harder waait dan op straatniveau; normale bewegingen zijn geen probleem als alles goed vastzit, maar bij onvoldoende bevestiging kan dat aanzetten tot losraken. Of het inderdaad om een losgeraakte borgmoer of een kapotte bus gaat, moet het lopende onderzoek van de gemeente uitwijzen; de verwachting is dat de resultaten eind januari worden gepresenteerd.

De gemeente meldt dat het uurwerk maandelijks wordt gecontroleerd en dat een grondige inspectie van de wijzerplaat en de wijzers eens in de vijf jaar plaatsvindt. Verdere details over de oorzaak houdt de gemeente voorlopig achter de hand.