Gerard van Honthorst was beroemder dan Rembrandt

In dit artikel:

Het Centraal Museum in Utrecht presenteert tot en met 13 september 2026 een grote overzichtstentoonstelling over Gerard van Honthorst, de zeventiende-eeuwse Utrechtse schilder die ooit net zo beroemd was als Rembrandt, maar nu bij veel mensen nauwelijks bekend is. De expositie laat zien hoe veelzijdig hij was: van indringende religieuze scènes tot levendige muziek- en drinktaferelen en schilderijen met een subtiele erotische lading.

Van Honthorst werd in Rome beïnvloed door Caravaggio, wat zijn dramatische gebruik van licht verklaart. In werken als *De bespotting van Christus* zet hij één kaars of lichtbron zo in dat de spanning in het beeld bijna tastbaar wordt. Terug in Utrecht werkte hij vooral voor rijke opdrachtgevers, zoals adel en kooplieden, waardoor hij zijn stijl slim aanpaste aan wat klanten wilden zien. Dat zorgde voor een breed oeuvre én veel succes.

Volgens kunsthistoricus Noah Larsson was Van Honthorst vooral sterk in het schilderen van theatrale scènes waarin personages menselijk en dichtbij lijken, niet verheven en afstandelijk. Zijn werk werd in de 17e eeuw ook gelezen als morele beeldtaal, vaak met verwijzingen die toen meteen duidelijk waren, bijvoorbeeld via de populaire teksten van Jacob Cats. Hoewel Rembrandt tegenwoordig beroemder is, was Van Honthorst in zijn eigen tijd minstens zo succesvol en internationaal zelfs nog gewilder.