Gemeenten doen niet genoeg om erfgoed te behouden: 'Dit is een noodoproep'

In dit artikel:

Utrechtse gemeenten beschermen hun cultureel erfgoed onvoldoende. Dat blijkt uit onderzoek van het Steunpunt Archeologie en Monumenten Utrecht (STAMU), dat de 26 gemeenten vergeleek en keek naar hun ontwikkeling sinds 2022. Slechts zes gemeenten voeren hun wettelijke toezichtstaken voor archeologie en monumenten volgens het onderzoek voldoende uit. De meeste gemeenten hebben te weinig budget, capaciteit en deskundigheid om hun erfgoed goed te beheren.

Onder cultureel erfgoed vallen onder meer monumenten zoals de Domtoren, Kasteel de Haar en Fort Honswijk, maar ook gemeentelijke monumenten, archeologische resten, historische landschappen en plekken die belangrijk zijn voor de identiteit van een stad of dorp. Volgens STAMU-coördinator Vincent Kievit vormt grootschalige woningbouw en gebiedsvernieuwing een extra risico: zonder snel ingrijpen kan erfgoed verdwijnen voordat het goed is onderzocht of beschermd.

STAMU roept gemeenten daarom op meer middelen en expertise vrij te maken en hun wettelijke taken beter uit te voeren. Het rapport is niet alleen kritisch: erfgoedambtenaren krijgen lof voor hun inzet om waardevolle plekken in kaart te brengen en beleid te ontwikkelen. Toch waarschuwt Kievit dat zonder betere bescherming niet vanzelfsprekend is dat inwoners en volgende generaties hun omgeving en geschiedenis over enkele decennia nog kunnen beleven.