Extinction Rebellion wil demonstreren op snelweg bij Utrecht: wat gaat burgemeester Dijksma doen?
In dit artikel:
Extinction Rebellion heeft aangekondigd op zaterdag 25 april om 12.00 uur de ring A12 bij Utrecht te willen blokkeren om te protesteren tegen staatssteun aan fossiele brandstoffen (zoals belastingvoordelen en vrijstellingen). De actiegroep voert al vaker soortgelijke acties uit; eerder werden rond Den Haag naar eigen zeggen zo’n 45 blokkades georganiseerd, waarbij in totaal volgens hen tienduizenden arrestaties plaatsvonden.
Burgemeester Sharon Dijksma keert zich tegen een blokkade op de A12 wegens de verwachte enorme verkeerschaos. Ze waarschuwt dat het vastlopen van verkeer levensgevaarlijke situaties kan veroorzaken, zeker nu in hetzelfde weekend de A2 tussen Vianen en knooppunt Oudenrijn vanwege werkzaamheden is afgesloten. Uit die overwegingen heeft de gemeente geen verbod uitgevaardigd, maar wel een alternatief aangeboden: demonstreren op de rotonde bij het einde van de Waterlinieweg onder de A12. Twee vertegenwoordigers van Extinction Rebellion voeren daarover nog gesprekken met gemeente en politie.
Juridisch gezien is toestemming voor demonstraties niet verplicht, maar aanmelding wel. De burgemeester kan locaties aanwijzen of een protest verbieden of beëindigen als de openbare orde of verkeersveiligheid in gevaar komt. Omdat demonstraties een grondrecht zijn, wordt terughoudendheid vanuit de overheid verwacht; dat is volgens de gemeente mede de reden dat Dijksma voorlopig geen algeheel verbod oplegt. Tegelijkertijd bereidt de gemeente zich op meerdere scenario’s voor en overlegt ze met politie en Rijkswaterstaat. Bewoners werden opgeroepen die dag zoveel mogelijk de weg te mijden.
De voorgestelde alternatieve plek wordt door Extinction Rebellion afgewezen als onvoldoende zichtbaar en impactvol; de organisatie zegt dat ze juist “disruptie” wil veroorzaken om aandacht te vestigen op de klimaatcrisis en verwacht minstens 250 actievoerders. Politieke reacties zijn fel: de VVD noemt de geplande blokkade onacceptabel en pleit voor een verbod, omdat de actie grote hinder zou geven voor inwoners die familie willen bezoeken, moeten werken of met kinderen naar sport gaan.
Eerdere vergelijkbare acties liepen soms uit op harde handhaving: bij een eerdere A12-blokkade bij Den Haag werd een demonstratie verboden maar desondanks gestart, waarna de politie waterkanonnen inzette en meer dan 700 mensen werden aangehouden. Welke middelen en maatregelen nu ingezet worden, hangt af van de uitkomst van de gesprekken tussen gemeente, politie en de actievoerders.