Engelman - Regentesk beleid Portaal bij woningen De Tuinwijk
In dit artikel:
Nieuws030-verslaggever Louis Engelman beschrijft de spanning tussen politiek discours over de Utrechtse wooncrisis en de praktijk in een buurt waar beleidsbeloften rechtstreeks botsen met bewonersbelangen. Tijdens twee recente debatten presenteerden partijen uiteenlopende oplossingen — meer betaalbare woningen, grotere huizen voor de middenklasse, kleinere appartementen voor studenten en expats, splitsing van woningen, bouwen in de polder en minder regels — maar ze waren het eens over één principe: echte participatie van bewoners. Diezelfde participatie lijkt in praktijk echter tekort te schieten.
In De Tuinwijk, een wijk van 180 beneden- en bovenwoningen uit 1922 in Utrecht, ontvingen huurders in januari plotseling een brief van corporatie Portaal met plannen voor een ingrijpende transformatie. Portaal wil de indeling wijzigen zodat uit elke boven- en benedenwoning drie appartementen ontstaan, wat in totaal 60 extra woningen oplevert. Om dat mogelijk te maken wil de corporatie de binnenkant van de woningen volledig slopen en alleen de gevels behouden — een aanpak die het verlies van cultureel erfgoed (zoals betegelde schouwen, glas-in-loodramen en en-suite-deuren) en de ontmanteling van de bestaande sociale structuur in de buurt tot gevolg kan hebben. Bewoners vrezen dat De Tuinwijk verandert in een doorstroomwijk en dat onderlinge netwerken verdwijnen.
De mededeling kwam voor buurtbewoners als een overval. Portaal benadrukt dat huurders niet op straat komen te staan en dat er een sociaal plan en stadsurgentie-regeling is; alsnog moeten bewoners zelf eerst naar een andere woning zoeken en krijgen zij alleen als dat faalt een eenmalig passend aanbod. Het vertrouwen is sterk gedaald en bewoners hebben een commissie opgericht om meer duidelijkheid en invloed te krijgen.
Ook de inzet van het bureau Hakvoort Mens & Gebouw — door Portaal geselecteerd om bewoners te ondersteunen — leidt tot verzet, omdat het Utrechtse Participatiemodel (2023) bewoners het recht geeft zelf een begeleider te kiezen. Verder zijn de plannen nog niet rond: Portaal onderzoekt nu de funderingen om te zien of transformatie technisch haalbaar is. En juridisch/procedureel kan het plan falliet gaan als 60% van de bewoners zich verzet, een drempel uit het participatiemodel.
Engelman concludeert dat Portaal zich graag profileert als oplossing voor de woningnood, maar dat de methoden regentesk aandoen en niet stroken met de beloofde moderne participatie — een spanning tussen ambitie en uitvoering die de Utrechtse woonpolitiek scherp samenvat.