Deze Utrechtse villa helpt ongedocumenteerden: 'Illegaliteit kan niet strafbaar zijn'

In dit artikel:

In de Eerste Kamer vindt vandaag een debat plaats over nieuwe asielwetten, waaronder het strafbaar stellen van illegaal verblijf. In Utrecht wordt het debat nauw gevolgd in Villa Vrede, een inloophuis aan de Europalaan waar ongedocumenteerden overdag terechtkunnen voor ontbijt, koffie en warme maaltijden (geen overnachting). Vrijwilligers en bezoekers maken zich zorgen over de gevolgen van eventuele criminalisering.

Veel bezoekers van Villa Vrede hebben geen verblijfspapieren: sommigen zijn gevlucht voor oorlog of vervolging, anderen om economische redenen. Vrijwilliger "Wilma" (pseudoniem) benadrukt dat mensen die niet teruggeplaatst kunnen worden toch een veilige plek moeten krijgen. Een bewoner, Ron — opgegroeid in Nederland met Surinaamse wortels — vertelt dat hij zijn status verloor door een keer te laat verlengen; hij noemt zijn situatie “het ergste wat je kan overkomen” en verlangt naar de mogelijkheid opnieuw legaal te mogen leven en werken.

Zowel vrijwilligers als wethouder Rik van der Graaf (Asiel en Integratie) vrezen dat strafbaarheid mensen wegjaagt van zwart werk, dokters en gemeentelijke instanties uit angst voor arrestatie. In Utrecht zijn momenteel drie huisartsen die ongedocumenteerden behandelen; dat aanbod kan volgens hen onder druk komen te staan. Ook bestaat onduidelijkheid over of en wanneer het helpen van ongedocumenteerden strafbaar wordt, wat vrijwilligers juist heeft gemotiveerd extra steun te bieden.

Van der Graaf zegt dat de gemeente zal opkomen voor de hulporganisaties en wil zich verzetten tegen de maatregel als die wordt aangenomen. De Eerste Kamer stemt later vandaag over de wetten.