Commissaris van de Koning Oosters zette burgemeester en wethouders onder druk: akkoord met memo of ontslag
In dit artikel:
In Wijk bij Duurstede stelde commissaris van de Koning Hans Oosters burgemeester en wethouders in juni 2025 voor een harde keuze: instemmen met een memo waarin de onderlinge verhoudingen werden erkend of anders zou hij de gemeenteraad bijeenroepen en ontslag van portefeuillehouders voorstellen. Dat blijkt uit een gespreksverslag dat RTV Utrecht in handen heeft.
Oosters was op eigen initiatief aanwezig bij een collegevergadering op 24 juni, nadat hij signalen had ontvangen dat de bestuurlijke verhoudingen binnen het college en tussen college en ambtelijke organisatie onder druk stonden. Tijdens de vergadering zette hij aan tot begeleiding van de verhoudingen onder leiding van oud-burgemeester Wouter de Jong en eiste dat het college de raad informeerde; als het college dat naliet, zou hij zelf de raad inlichten. Wethouders ervaren zijn dreiging — zo niet instemmen dan ontslag — als chantage. Wethouder Jeroen Brouwer (SP) zei dat zijn eerste gedachte was of hij meteen zijn afscheidsbrief moest schrijven; uit vrees hun functie te verliezen stemden de wethouders alsnog in.
Het memo werd op 15 juli aan de raad gestuurd en maakte de interne onrust voor het eerst openbaar. Politieke partijen stelden vragen en in oktober volgde een raaddebat; kort daarna traden de drie wethouders af. Burgemeester Iris Meerts had haar werk al begin juli neergelegd na een persoonlijk verlies. In maart begon Petra Doornenbal als vijfde burgemeester in een jaar.
De onrust blijkt dieper: in 2,5 jaar tijd waren er zes gemeentesecretarissen en in vijf jaar tijd zes griffiers geweest. Oosters bleef betrokken bij het gemeentehuis, ook bij de sollicitatieprocedure voor een nieuwe gemeentesecretaris; volgens het gespreksverslag zat hij zelfs in de selectiecommissie. Twee weken na de 24 juni-vergadering werd die nieuwe secretaris benoemd.
Staatsrechtdeskundige Bregt Martens stelt dat inmenging van een commissaris bij bestuurlijke spanningen niet ongebruikelijk is en dat juridisch zijn rol adviserend en bemiddelend blijft. Of Oosters’ werkwijze een grens overschreed, kan hij op basis van het verslag echter niet vaststellen. RTV Utrecht baseerde het bericht op gesprekken met raadsleden en ambtenaren, vertrouwelijke documenten en schriftelijke antwoorden van de commissaris; enkele lokale bestuurders weigerden interviews.