Code rood: hoe Utrecht zich wapent tegen steeds extremere hitte

In dit artikel:

Utrecht werkt aan een uitgebreider hitteplan omdat warme zomers steeds vaker leiden tot hittestress, oververhitte woningen en een tekort aan koele plekken en zwemwater. De ervaringen met de extreme hitte van afgelopen zomer, toen voor het eerst code rood gold, worden in het nieuwe plan verwerkt. De gemeenteraad wordt hierover vóór de zomer van 2027 geïnformeerd.

Vergroening vormt een belangrijk onderdeel van de aanpak. Tot en met 2030 trekt Utrecht ongeveer 32 miljoen euro uit voor onder meer bomen, schaduw en groenere openbare ruimte. Vooral de binnenstad, oudere wijken zoals Rivierenwijk, Ondiep en Zuilen, en bedrijventerreinen als Lage Weide, Oudenrijn en Overvecht zijn kwetsbaar. Ook nieuwe gebieden, waaronder de Merwedekanaalzone en het Beurskwartier, blijken gevoelig voor hitte. Bij speelplekken geldt voortaan het uitgangspunt ‘groen, tenzij’; bomen en pergola’s moeten schaduw bieden. De gemeente onderzoekt bovendien of grote en oude bomen extra bescherming kunnen krijgen.

Utrecht wil ook het aantal openbare watertappunten uitbreiden van 75 naar honderd en doorgaan met het gratis uitdelen van zonnebrand. Tijdens hittegolven waren buurthuizen, bibliotheken, kerken, gemeentelijke gebouwen en een museum als koele opvanglocatie geopend. Daarbij bleek dat sommige wijken te weinig koele plekken hadden en dat er onvoldoende personeel was om alle locaties open te houden. De opvanglocatie De Stadsbrug bleef 24 uur per dag open voor dak- en thuisloze mensen; hulporganisaties deelden water uit en het Rode Kruis bracht ijs rond.

De gemeente onderzoekt samen met woningcorporaties hoe huurwoningen beter tegen hitte kunnen worden beschermd. Sommige woningen, waaronder appartementen in de Cartesiusdriehoek, worden binnen warmer dan dertig graden en koelen pas na enkele dagen af. Voor particuliere verhuurders moet nog een aanpak worden ontwikkeld. Utrecht bespreekt daarnaast of kwetsbare inwoners ventilatoren en witte lakens kunnen krijgen. Die lakens kunnen zonlicht weerkaatsen, maar de uitvoering van dit voorstel is nog niet uitgewerkt.

Er komen proeven met lichter asfalt waarin witte steenslag is verwerkt. Dat moet meer zonlicht reflecteren en het wegdek minder heet maken. Utrecht wil het effect meten, hoewel de levensduur nog onzeker is en het materiaal voorlopig duurder is. Zwembad De Krommerijn kreeg tijdens een proef ruimere openingstijden, maar die werd na een incident beëindigd. Andere baden kregen geen extra uren. Extra schaduw bij bushaltes staat voorlopig niet gepland, terwijl 481 van de 589 haltes een abri hebben.