Elsie bouwt mee aan warmtenet in haar wijk, maar vreest plannen van de provincie

In dit artikel:

In de provincie Utrecht zijn bewonersinitiatieven bezig met de aanleg van kleinschalige warmtenetten als alternatief voor aardgas. In de Soester wijk Overhees moet uiteindelijk warmte worden geleverd aan 1.100 woningen. Het systeem is de afgelopen jaren getest bij de kinderboerderij; de aansluiting van bewoners begint stapsgewijs zodra voldoende huishoudens willen meedoen. Bewoners houden zo zelf invloed op de organisatie en kosten, terwijl eventuele opbrengsten in het systeem of de wijk kunnen blijven.

Ook in onder meer Nieuwegein, Everdingen, Utrecht en Houten werken lokale energiecoöperaties aan vergelijkbare projecten. De nieuwe Wet collectieve warmte moet zulke initiatieven ruimte geven bij de overstap van aardgas naar duurzame warmtebronnen.

Toch vrezen de bewonersgroepen en hun ondersteuners dat hun positie wordt verzwakt door het plan van de provincie Utrecht om een eigen warmtebedrijf op te richten: UWO+. Dat bedrijf wil, samen met NetVerder, een dochter van Stedin, en Energie Beheer Nederland, niet alleen adviseren maar ook zelf warmtenetten aanleggen. Volgens Sophie Schut van Energie van Utrecht ontstaat daardoor een ongelijk speelveld. UWO+ beschikt over betaalde deskundigen en gemakkelijker toegang tot financiering, terwijl lokale groepen vooral op vrijwilligers en commerciële banken zijn aangewezen. Ook vreest zij dat gemeenten eerder voor een groot publiek bedrijf kiezen en dat netten worden aangelegd zonder voldoende draagvlak. Voor een rendabel warmtenet moet volgens haar ongeveer 70 procent van de bewoners meedoen.

Gedeputeerde Huib van Essen stelt dat publieke warmtebedrijven en bewonerscoöperaties naast elkaar nodig zijn. UWO+ moet vooral gemeenten helpen waar geen lokaal initiatief ontstaat. De provincie zegt lokale projecten te blijven steunen en werkt aan een voorstel over de toekomstige ondersteuning. Het project in Overhees lijkt ondertussen door te gaan: de eerste bewoners, onder wie initiatiefnemer Elsie Hijstek, worden naar verwachting eind volgend jaar aangesloten.