Burgemeester Dijksma: 'Ik ga niet weg. Geloof mij nou maar'
In dit artikel:
Burgemeester Sharon Dijksma (Utrecht) waarschuwt dat de stad de afgelopen vijf jaar niet alleen is gegroeid, maar ook sterker gefragmenteerd is geraakt. Vanaf december begint ze aan haar tweede ambtstermijn; sindsdien hanteert ze drie ongewijzigde prioriteiten: bestrijding van ondermijnende criminaliteit, begeleiding van snelle woningbouw en groei, en blijvende aandacht voor kwetsbare groepen. Tegelijkertijd maakt haar de toegenomen overlast, de scherpe tegenstellingen in de samenleving en het oplopende wantrouwen tussen groepen ernstige zorgen.
Dijksma ziet polarisatie als een bredere, moeilijke problematiek waar corona volgens haar als versneller heeft gewerkt. In Utrecht komt die verdeeldheid naar voren bij demonstraties — over de oorlog in Gaza, politieoptreden onder het Bollendak, en protesten bij een abortuskliniek — en bij onlusten door jongeren in wijken als Kanaleneiland. Als burgemeester is ze formeel verantwoordelijk voor openbare orde en het faciliteren van betogingen; ze streeft ernaar neutraal te handelen ongeacht het doel van een protest, maar erkent dat politieke druk vanuit de gemeenteraad haar voortdurend in een andere richting probeert te duwen.
Een punt van spanning is het politieoptreden bij ontruimingen en incidenten; sommige raadsleden vinden dat agenten te hard optraden, terwijl anderen juist meer repressie bepleiten tegen overlastgevers. Dijksma waarschuwt dat de luidste extremen in het debat de gematigde meerderheid overschaduwen. Voor demonstraties bij de abortuskliniek maakt zij een uitzondering: daar worden volgens haar individuele vrouwen soms letterlijk gehinderd in het uitoefenen van hun grondrecht op zelfbeschikking.
De burgemeester bekritiseert ook de Universiteit Utrecht omdat bezettingen van gebouwen volgens haar te gemakkelijk mogelijk waren door gebrekkige beveiliging en interne hulp aan demonstranten. Ze zegt de universiteit hierop aangesproken te hebben. Tegelijkertijd benadrukt ze haar inzet op verbinding: regelmatig onderhoud met ondernemers, maatschappelijke instellingen en de culturele sector moet zorgen voor betere voeling met problemen en sneller handelen.
Dijksma prijst verder de politie-aanpak die onder het project Bondgenoten valt — een initiatief om via gesprekken tussen politiemensen en sleutelfiguren vertrouwen en samenwerking te versterken — en noemt het model zo succesvol dat het landelijk wordt uitgerold. Ze gelooft dat investeren in dialoog en nuance de beste manier is om polarisatie en lokale problemen, zoals het geweld tegen hulpverleners met Oud en Nieuw, te keren.
Buiten Utrecht is Dijksma actief als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Haar buitenlandse reizen — onder meer naar de Westelijke Jordaanoever en Europese bijeenkomsten — leverden kritiek op, onder meer over vliegen naar klimaatconferenties, maar ze verdedigt die reizen als nuttig voor kennisuitwisseling en om namens grote steden in Brussel invloed uit te oefenen op beslissingen die gemeentefinanciën raken.
Persoonlijk sluit Dijksma een kabinetspost uit en zegt ze niet van plan te verkassen; geruchten over een carrièrestap naar bijvoorbeeld Amsterdam wuift ze weg. Haar aanpak blijft gericht op koersvastheid, navolgbare besluitvorming en het zoeken naar verbinding als antwoord op de groeiende tegenstellingen in Utrecht.