Burenruzies worden steeds complexer: 'Vaak kunnen mensen geen kant op'
In dit artikel:
In de provincie Utrecht zien buurtbemiddelaars dat burenconflicten niet alleen vaker voorkomen, maar ook ingewikkelder worden. Waar het vroeger vaak ging om hinderlijke heggen, verkeerd geparkeerde auto's of barbecueoverlast, spelen nu vaker moeilijk oplosbare problemen mee: psychische klachten, verslaving, taalbarrières en een afnemende bereidheid om compromissen te sluiten. "De emotie zit hoger", zeggen coördinatoren van bemiddelingsorganisaties.
Nationaal registreerden buurtbemiddelingsorganisaties vorig jaar ongeveer 20.000 meldingen van burenruzies. Volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid was 30 procent daarvan 'complex'—een stijging ten opzichte van 21 procent in 2021. In Utrecht, onder meer in gemeenten als Nieuwegein, IJsselstein en Lopik, ervaren vrijwilligers van stichting Pulse deze trend concreet: psychische problematiek en taalproblemen maken gesprekken lastiger en langduriger.
De werkwijze van buurtbemiddeling is altijd hetzelfde: coördinatoren kijken of bemiddeling zinvol is, gevolgd door afzonderlijke gesprekken met de betrokkenen en, als beide partijen dat willen, een gezamenlijk gesprek op een neutrale locatie. In de praktijk stuiten vrijwilligers daarbij op meerdere obstakels. Als een van de buren serieuze psychische problemen heeft, is vaak een professionele begeleider nodig om tijdens het bemiddelingsgesprek te ondersteunen; die begeleiders zijn meestal alleen beschikbaar tijdens kantooruren, terwijl vrijwilligers vaak alleen 's avonds of in het weekend kunnen. Daardoor verschuift of vertraagt bemiddeling, en soms blijven conflicten jarenlang bestaan zonder hulp.
Voorbeelden illustreren de problematiek: een jong stel met psychische klachten voelt zich overprikkeld door herrie van bovenburen, maar durft niet zelf het gesprek aan te gaan omdat die buren een andere nationaliteit hebben. Anderstaligheid leidt volgens bemiddelaars vaker tot miscommunicatie en escalatie. Daarnaast spelen structurele factoren mee: een krappe woningmarkt, lange wachttijden in de GGZ en een toegenomen individualisering van de samenleving, waardoor buren minder snel water bij de wijn doen.
Ondanks de complexiteit proberen buurtbemiddelaars mensen te helpen elkaars perspectief te zien en begrip te kweken. Voor veel mediators is dat de eerste en belangrijkste stap richting een duurzame oplossing. De coördinator van buurtbemiddeling in Utrecht vroeg om anonimiteit; haar contactgegevens zijn wel bij de redactie bekend.