Brief van pandeigenaar A, ofwel 'de man van een miljoen'

In dit artikel:

Pandeigenaar A heeft de Utrechtse gemeenteraad gevraagd uitleg te geven over recente uitspraken van de Raad van State in een langdurig handhavingsconflict over twee binnenstadspanden. De zaak geldt als een van de kostbaarste conflicten tussen de gemeente en een burger: Utrecht zou miljoenen euro’s hebben uitgegeven aan juridische procedures en eerder ruim een miljoen euro aan dwangsommen hebben verbeurd. A werd daarom in de media aangeduid als ‘de man van een miljoen’.

Op 15 juli 2026 deed de Raad van State uitspraak in tien samenhangende procedures. Die gingen onder meer over lasten onder dwangsom en bestuursdwang, geweigerde omgevingsvergunningen en verzoeken om handhaving rond de panden van A en diens buurman. De gemeente had A opgedragen werkzaamheden aan een keldermuur en een achtergevel uit te voeren. Nadat vergunningaanvragen volgens A herhaaldelijk buiten behandeling waren gesteld, liet de gemeente de werkzaamheden zelf uitvoeren en verhaalde zij de kosten grotendeels op hem. Voor de keldermuur ging het om ruim 217.000 euro; voor de achtergevel om bijna 300.000 euro.

Volgens A verwijderde hij in 2016 op deskundig advies de achtergevel van zijn pand, omdat die verzakt en ernstig gescheurd was. Een jaar later bleek ook de scheidingsmuur tussen beide panden te zijn vervormd en verzakt. A stelt dat dit mede kwam door verbouwingen in het naastgelegen pand, waarbij onder meer keldermuren waren verwijderd. Toen hij de gemeente om hulp vroeg, kreeg hij volgens eigen zeggen in plaats daarvan handhavingsmaatregelen opgelegd.

De kern van zijn brief is een volgens hem tegenstrijdige redenering van de Raad van State over de keldermuur. Die muur bestond uit een oudere kloostermoppenmuur aan de kant van pand A en een later aangebrachte waalstenenmuur aan de kant van pand B. De hoogste bestuursrechter oordeelde dat de waalstenenmuur slechts een voorzetwand was en geen onderdeel van de draagconstructie. De kloostermoppenmuur werd wel als bouwconstructie aangemerkt, maar zou ten tijde van de aanschrijving al zodanig uitgebogen en bezweken zijn dat deze technisch en juridisch geen dragende functie meer had. Volgens de Raad hoefde de waalstenenmuur daarom niet afzonderlijk te worden onderzocht en mocht de gemeente handhavend optreden.

A vraagt de gemeenteraad hoe de twee panden overeind konden blijven als volgens de uitspraak geen van beide delen van de muur een dragende functie had. Hij wil dat de raad het college om een inhoudelijke verklaring vraagt. Als de uitspraak feitelijk niet kan kloppen, verzoekt hij de gemeente bovendien de Raad van State te vragen de uitspraak vervallen te verklaren en de zaak opnieuw te beoordelen. De brief verwijst daarbij ook naar bredere kritiek op de bestuursrechter, mede in het licht van de toeslagenaffaire.

Tot slot vraagt A de ontvangers zijn naam en adres niet te publiceren. Hij zegt vanwege de kwestie bedreigingen te hebben ontvangen en verwijt het gemeentebestuur dat het ondanks eerdere toezeggingen adresgegevens openbaar heeft gemaakt. Volgens hem gaf Utrecht vervolgens meer dan een half miljoen euro uit aan advocaten in procedures over die publicatie. A benadrukt dat hij media-interviews tot nu toe heeft geweigerd om een publieke veroordeling buiten de rechtszaal te voorkomen.