Binnendijk - Utregdikkies (13)
In dit artikel:
In januari 2026 liep Dik Binnendijk door Utrecht om foto’s te maken van het Miquelhuis bij de Oude Hortus. Door de kou en gladheid kreeg hij zodanig haast dat hij onderweg dringend naar het toilet moest en daardoor het Universiteitsmuseum (het oude Botanisch Laboratorium aan de Lange Nieuwstraat) binnenstormde. Bij de receptie raakte hij in gesprek met een van de gastvrouwen/gastheren, Jan, een kunstenaar die enkele dagen per week in het museum werkt. Het gesprek bracht herinneringen terug aan Dik’s studententijd: hij begon biologie te studeren aan de Universiteit Utrecht in 1967 en woonde vanaf 1969 in de stad, toen de universiteit nog vrijwel volledig in historische stadsgebouwen gevestigd was.
Tijdens het korte gesprek viel de naam Jacques de Smidt, een vegetatiekundige en ecoloog die Dik zich herinnerde als bevlogen docent en vroegmilieu-activist. In een college in 1968 riep De Smidt studenten op actie te voeren tegen milieuvervuiling; dat inspireerde Dik en droeg later bij aan zijn betrokkenheid bij milieuactivisme (onder meer Aktie Strohalm rond 1970). De Smidt speelde ook een rol in een actiegroep tegen plannen van het Franse chemiebedrijf Progil om in Amsterdam een zwavelkoolstoffabriek te bouwen. Het comité verzamelde 33.725 handtekeningen en op 14 mei 1969 verwierp de Amsterdamse gemeenteraad het plan (34 stemmen tegen, 9 voor), waarna de fabriek er nooit kwam.
Dik bespreekt verder hoe De Smidt vooral bekend werd om zijn onderzoek naar heidelandschappen en biodiversiteit. Hoewel Dik niet veel vakken van de tweedejaars plant- en dierkunde had gevolgd — collega-studenten Henk en Wim wisten die taaie soortnamen vaak veel beter — herinneren ook zij zich De Smidt als een inspirerende docent. Na zijn pensionering in 1997 bleef De Smidt actief: hij gaf vrijwilligerslessen over milieu-effectrapportages aan de UU en werkte mee aan natuurbeschermingsorganisaties zoals de Heimans en Thijsse Stichting. In 2022 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, met als motivering zijn zeven decennia aan inzet voor natuur, landschap en milieu in Nederland en Europa. In een In Memoriam van de Heimans en Thijsse Stichting staat dat Jacques de Smidt begin december vorig jaar op 93‑jarige leeftijd is overleden.
Het korte, alledaagse voorval — zoeken naar een toilet in het Universiteitsmuseum — leidde er bij Dik toe om vergeten namen en gebeurtenissen uit zijn studententijd weer op te diepen. Jan meldde nog dat oude collegebanken uit het Botlab bewaard worden in Sonnenborgh (de sterrenwacht), wat het gesprek en Dik’s associaties met vroegere universiteitslokalen verder kleurde. Het stuk is onderdeel van Dik’s serie ‘Utregdikkies’, waarin hij persoonlijke herinneringen koppelt aan plekken, gebouwen en mensen in Utrecht.