Beladen oorlogsarchief besproken in Utrecht: 'Kinderen nooit schuldig'

In dit artikel:

Utrecht bereidt zich voor op de openbaarmaking van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), dat vanaf 1 januari 2024 online toegankelijk zal zijn. Dit archief bevat documenten van ongeveer 425.000 Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog beschuldigd werden van collaboratie met de Duitse bezetter, variërend van NSB-lidmaatschap tot zwarthandel. De lancering kan emotionele gevolgen hebben, vooral voor nabestaanden van de betrokkenen. Tijdens een bijeenkomst in Het Utrechts Archief benadrukken sprekers het belang van nuance, gezien de kwetsbare geschiedenis waarmee families te maken hebben.

Er zijn zorgen over mogelijke obstakels door privacywetgeving, wat leidt tot onzekerheid over de werkelijke datum van de online publicatie. Historicus Ad van Liempt gelooft dat het archief in principe online zal komen, omdat voorbereidingen zijn getroffen om de privacy van mensen jonger dan 100 jaar te waarborgen. Het project Oorlog voor de Rechter wordt uitgevoerd in samenwerking met het Nationaal Archief en andere instellingen.

Hulpverleners van ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum zullen aanwezig zijn om ondersteuning te bieden aan nabestaanden. Het onderzoek van ARQ heeft aangetoond dat kinderen van collaborateurs vaak worstelen met schuld- en schaamtegevoelens, wat leidt tot een gebrek aan hulp. Tevens is er bredere maatschappelijke bezorgdheid over de stigmatisering van deze nabestaanden.

Het CABR, dat in totaal zo'n 30 miljoen pagina's omvat, zal gefaseerd online worden geplaatst, waarvan ongeveer 8 miljoen pagina's in januari beschikbaar komen. Dit digitale archief biedt niet alleen historische gegevens maar stelt ook bezoekers in staat om verbanden te leggen en contextinformatie te raadplegen, wat essentieel is voor een goed begrip van de complexe nalatenschap van de oorlog en collaboratie in Nederland.