Architecten shoppen digitaal in slooppanden

In dit artikel:

In het circulaire kantoor van Oboros in Veenendaal hoor je aan alles dat hergebruik centraal staat: een traptrede die ooit een labtafel was, oude treinramen als vensters en blauwe stipjes in de vloer door verwerkte AH-kratjes. Oboros, waar Anne Roelofse projectmeester bouwkunde is, ontwikkelt een digitale oplossing om gebruikte bouwmaterialen beter vindbaar te maken: 3D-scans van sloop- en renovatiepanden waarmee architecten virtueel door gebouwen kunnen lopen en inzoomen op deuren, kozijnen en andere herbruikbare onderdelen.

Het idee kreeg steun via een innovatievoucher uit het Europese programma Kansen voor West III, gesteund door de provincie Utrecht. Doel is materialen vroegtijdig in kaart te brengen zodat ontwerpers tijd hebben om tweedehands spullen in hun plannen op te nemen — iets wat nu vaak te laat gebeurt, waardoor bruikbare onderdelen alsnog bij het afval belanden. Anne benadrukt dat het probleem niet alleen bij oude, versleten panden speelt; veel gebouwen die gesloopt of vernieuwd worden bevatten nog waardevolle materialen.

De 3D-scan moet het “virtueel winkelen” voor architecten aantrekkelijker maken. Oboros wil gedragssignalen van gebruikers volgen — waar klikken ze op, wat bekijken ze goed — om de tool te optimaliseren. Belangrijk is dat sloop- en renovatieplannen vroegtijdig bekend zijn, zodat er tijd is om te scannen en materialen te redden. Tegelijk vormen regels een barrière: het Bouwbesluit eist bijvoorbeeld standaarddeurhoogtes (230 cm) die niet passen bij veel tweedehands deuren; flexibeler regelgeving zou hergebruik vergemakkelijken.

De provincie Utrecht koppelt dit soort initiatieven aan bredere doelstellingen: minder grondstoffengebruik, lagere CO2-uitstoot en nieuwe economische kansen in de circulaire sector. Ook wordt samenwerking als cruciale hefboom gezien — Oboros werkt met architecten, aannemers en sloopbedrijven in een netwerk zodat materiaal niet verloren gaat en kennis gedeeld wordt. Mkb’ers die met circulaire vernieuwing bezig zijn kunnen via regionale partners en de provincie steun aanvragen, bijvoorbeeld in de vorm van vouchers.