AI-bots komen met discutabele adviezen wat te stemmen in Utrecht

In dit artikel:

Nieuws030 vroeg drie bekende AI-bots welk partijadvies ze zouden geven aan een kiezer in Utrecht die eerlijkheid en oprechtheid belangrijk vindt. De bots reageerden verschillend.

ChatGPT leverde een concreet advies en noemde meerdere landelijke en progressieve opties die volgens het systeem bij die waarden passen — voorbeelden waren GroenLinks–PvdA, D66, Volt en de Partij voor de Dieren. Le Chat wees één partij aan: UtrechtNu!, met als argumenten dat die partij in haar communicatie transparantie, begrijpelijke besluiten en betrokkenheid van inwoners benadrukt. Claude weigerde expliciet een stemadvies te geven; die bot vond het niet gepast om kiezers een aanbeveling te doen en verwees gebruikers naar de Kieskompas Utrecht, de bekende stemwijzer.

De test is zorgelijk omdat steeds meer mensen AI gebruiken voor politieke informatie, terwijl zulke systemen nu concrete voorkeuren uitspreken of juist weigeren te adviseren. Ook viel op dat AI-bots zelden lokale partijen noemen, terwijl lokaal georganiseerde partijen samen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen ruim 30 procent van de stemmen haalden. De gemeenteraadsverkiezingen in Utrecht staan gepland op 18 maart 2026. De uitkomst van deze proef roept vragen op over de rol van algoritmes in verkiezingsinformatie en de representatie van lokale politiek in geautomatiseerde adviezen.